Bloggfęrslur mįnašarins, jślķ 2014

Almannahagur aš styšja Lilju

Žeir sem styšja Lilju Mósesdóttur voru žaš mikil vonbrigši aš hęfisnefnd efnahags- og fjįrmįlarįšherra skyldi ekki meta hana a.m.k. jafnhęfa og žį žrjį sem aš hennar mati eru hęfastir. Žetta eru žeir: Frišrik Mįr Baldursson, Mįr Gušmundsson og Ragnar Įrnason.

Žaš er reyndar mat flestra stušningsmanna hennar aš hśn sé langhęfust fyrir žaš „aš į mešan hśn var į žingi baršist hśn fyrir hagsmunum almennings ķ Icesave-mįlinu og gegn kreppudżpkandi efnahagsįętlun AGS [...] įsamt žvķ aš setja fram „skapandi lausnir“ į snjóhengjuvandanum.“ (sjį hér). Žeir žrķr sem hęfisnefndin mat hęfari henni hafa hins vegar sżnt žaš meš verkum sķnum aš žeir meta hag fjįrmagnseigenda og banka ofar almannahag. 

Nokkur žeirra atriša sem rökstyšja žetta voru dregin fram ķ öšru bloggi į žessum vettvangi. Fęrslan fékk heitiš: „Val į nżjum sešlabankastjóra ętti aš vera aušvelt“. Meginnišurstašan žar er sś aš hagfręšingarnir žrķr sem hęfisnefndin mat hęfasta til sešlabankastjóraembęttisins gegna hagsmunum fjįrmagnseigenda umfram almannahagsmuni. Ašalatriši žess sem ekki hefur veriš tališ ķ fjölmišlum, sem hafa fjallaš um nżśtkomiš mat hęfisnefndarinnar, er dregiš saman į žessari mynd:

Kostir og gallar sex umsękjenda

Hér er rétt aš minna į aš eitt af meginbarįttuefnum žeirrar byltingar sem spratt upp śr bankahruninu 2008 var uppgjör viš hruniš, aukinn jöfnušur og tryggari lķfskjör, žar sem ašgangur aš menntun fyrir alla og ódżrri heilbrigšisžjónustu, yrši įfram tryggšur. Fyrir žessu baršist Lilja allan žann tķma sem hśn sat inni į žingi.

Svo trś var hśn įherslum sķnum ķ velferšar- og efnahagsmįlum aš voriš 2011 sagši hśn sig frį žingflokki Vinstri gręnna og žar meš śr beinum tengslum viš žįverandi rķkisstjórn. Reyndar voru žau tvö sem yfirgįfu žingflokk VG į sama tķma. Skömmu sķšar fór sį žrišji, hann sagši sig śr flokknum og gekk ķ annan stjórnarandstöšuflokk, fjórša žingmanninum var vikiš śr rįšherraembętti į lokadögum įrsins 2011 en sį fimmti lét sig hverfa śt af žingi ķ upphafi įrsins 2013. 

Atli Gķslason og Lilja Mósesdóttir héldu blašamannafund ķ tilefni žess aš žau treystu sér ekki til aš vinna lengur meš žingflokki Vinstri gręnna ķ rķkisstjórn sem aš žeirra mati fór gegn bošašri stefnu ķ efnahags-, velferšar- og öšrum lķfskjaramįlum. Um efnahagsstefnuna segir žetta ķ yfirlżsingu žeirra, Atla og Lilju, sem er gefin śt 21. mars 2011:

Efnahagsstefna rķkisstjórnarinnar byggir į įętlun Alžjóšagjaldeyrissjóšsins ķ rķkisfjįrmįlum fyrir įrin 2009-2013 sem gerš var ķ tķš fyrri rķkisstjórnar Sjįlfstęšisflokks og Samfylkingar gegn eindreginni andstöšu žingflokks VG. Forysta nśverandi rķkisstjórnar fylgir gagnrżnislaust žessari stefnu sem mišar aš žvķ aš verja fjįrmagnskerfiš og fjįrmagnseigendur į kostnaš almennings og velferšarkerfisins. Undir handleišslu AGS hefur alltof stórt bankakerfi veriš endurreist og haldiš hefur veriš fast ķ įętlun AGS ķ rķkisfjįrmįlum ķ staš žess aš standa vörš um velferšaržjónustuna. (sjį hér (leturbreytingar eru höfundar))

Mišaš viš žęr stefnuįherslur, sem stjórnarflokkar sķšustu rķkisstjórnar lögšu fyrir kjósendur ķ ašdraganda alžingiskosninganna voriš 2009, vęri ekki óešlilegt aš ętla aš žeir hefšu fagnaš žeim trśnaši sem Atli og Lilja vildu sżna fylgismönnum vinstri flokkanna. Sś varš hins vegar ekki raunin.

Lilja Mósesdóttir og Atli Gķslason į blašamannafundi 21. mars 2011

Haustiš eftir śrsögnina śr žingflokki Vinstri gręnna var žeim refsaš meš śtilokun śr nefndum. Ķ framhaldinu snerust margir kjósenda Vinstri gręnna į žį sveif aš meiru skipti aš halda Vinstri gręnum į lķfi en halda trśnašinn viš kosningaloforšin og stefnuna. Stušningsmenn Samfylkingarinnar kunnu žeim, Atla og Lilju, ekkert nema kaldar kvešjur fyrir uppįtękiš sem dró vissulega enn frekar śr ört žverrandi stušningi viš rķkisstjórn žessara tveggja flokka.

Žegar Lilja Mósesdóttir kom fram haustiš 2008, žar sem hśn talaši į žremur opnum fundum žeirra sem risu upp til byltingar viš žį hagstjórn og ašra žį stjórnsżsluhętti sem leiddu til hrunsins, žį var henni fagnaš fyrir nżjar hugmyndir, hagfręšižekkingu og fęrni til aš setja fram flókiš samspil żmissa efnahagsžįtta į ašgengilegan og skiljanlegan hįtt.

Hśn var hvött til frambošs til Alžingi žar sem mešbręšur hennar og -systur žyrftu į henni aš halda til ašgerša gagnvart afleišingum hrunsins. Hśn hafši alls ekki hugsaš sér neitt slķkt žegar hśn reis upp til aš benda į leišir sem myndu reynast heillavęnlegri višbrögš, samtķmanum og framtķšinni, gagnvart hruninu en žęr sem Sjįlfstęšisflokkur og Samfylkingin bošušu ķ kjölfar žess. Hśn kom fram sem fręšimašur og žó hśn talaši į tungumįli žeirra sem stóšu utan fręšanna til aš žeir skildu žį var žaš ekki til aš vinna kjörfylgi til framdrįttar inn į žing.

Eins og margir žeirra, sem hafa bošiš sig fram til žings, lét hśn žó sannfęrast um aš Alžingi vęri vettvangur žar sem mętti bjóša til samvinnu um skynsamlegar leišir til lausnar žeim vanda sem samfélagiš stóš frammi fyrir į žessum tķma og stendur reyndar enn. Į Alžingi fer hins vegar fram pólitķskt žrįtefli tveggja afla; žeirra sem hafa lengst af haft völdin ķ landinu og hinna sem dreymir um aš nį völdunum af žeim.

Ķ slķkum flokkspólitķskum hildarleik, žar sem mestu mįli skiptir aš fórna öllu fyrir tķmabundinn įvinning sķns flokks, reyndist ekki rżmi fyrir sérfręšimenntašan kreppuhagfręšing sem tók trśnašinn viš réttlętishugsjónir sķnar og heišarleikann gagnvart kjósendum og samstarfsfólki sķnu fram yfir allt annaš. Hugmyndir hennar hlutu ekki hljómgrunn mešal žeirrar “norręnu velferšarstjórnar“, sem stofnaš hafši veriš til, en hśn tók žęr saman ķ žingsįlyktunartillögu sem hśn lagši fram į Alžingi 11. febrśar 2013. Tillagan var aldrei tekin til frekari mešferšar (sjį hér).

Nś hafa hins vegar żmsir sem vilja telja sig gildandi ķ efnahagsumręšu bęši į bloggum og ķ athugasemdakerfum samfélagsmišlanna tekiš aš tala fyrir żmsum hugmynda hennar eins og skiptigengileišinni (nżkrónu). Įstęšan er e.t.v. sś aš žaš er nefnilega ekkert bjart framundan žó umręšan um slęma fjįrhagsstöšu żmissa sveitarfélaga, skuldug heimili og raširnar fyrir framan Fjölskylduhjįlpina hafi dįiš śt. Sumir halda žvķ m.a.s. fram aš framundan sé annaš hrun verši sömu forgangsröšun višhaldiš ķ efnahagsstjórn landins.

Lilja Mósesdóttir ķ Klinkinu 11. jśnķ 2012

Lilja Mósesdóttir er ein žeirra sem hefur haldiš žvķ fram frį upphafi aš sś leiš sem Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn setti stjórnvöldum hér, haustiš 2008, muni leiša til enn frekari hörmunga. Sś handstżrša flotgengisstefna sem hefur višgengis hér frį žvķ ķ mars 2001 įsamt žeirri forgangsröšun aš hlķfa fjįrmįlastofnunum og fjįrmagnseigendum į kostnaš alls annars hefur stušlaš aš gķfurlegri veršmętatilfęrslu ķ samfélaginu. 

Nżkrónuhugmynd Lilju Mósesdóttur tekur į žessari mismunum sem eykst smįtt og smįtt fyrir žaš aš žaš var aldrei gert upp viš žau hagstjórnartęki eša įhersluatriši sem leiddu til sķšasta efnahagshruns heldur keyrt įfram śt frį sömu formślunni og įšur. Ķ staš žess aš žeir sem kröfšust žess, haustiš 2008 og fram į įrķš 2009, aš hér yrši breytt um kśrs hafi fylgt žessum kröfum eftir og stutt žį, sem hafa komiš meš lausnir į brżnustu śrlausnarefnunum, hafa žeir horfiš til fyrri išju og gerst įhorfendur aš žvķ pólitķska žrįtefli sem hefur tķškast hér į landi frį žvķ fyrstu stjórnmįlaflokkarnir komu fram.

Sumir hafa lķka gerst žįtttakendur og ašrir hafa fest sig ķ sessi sem leikstjórnarlżsendur frį sķnum kanti leikvallarins hvor hópur. Žannig hefur umsókn, fagžekking og annaš sem Lilja hefur fram aš fęra til sešlabankastjórastöšunnar falliš į milli tveggja flokkspólitķskra arma, sem hafa kosiš aš gera skipun sešlabankastjórastöšunnar aš framlengdum leikžętti žeirrar pólitķsku spillingar, sem einkenndu gjarnan embęttisskipun žeirra sešlabankastjóra sem stżršu bankanum ķ ašdraganda bankahrunsins 2008.

Nś stóš hins vegar til aš vanda til verka. Sérstök hęfisnefnd var skipuš og komst aš žeirri nišurstöšu į ašeins rśmum tveimur sólarhringum aš: Frišrik Mįr Baldursson, Mįr Gušmundsson og Ragnar Įrnason vęru mjög vel hęfir ķ stöšu sešlabankastjóra. Lilja Mósesdóttir, Yngvi Örn Kristinsson og Žorsteinn Žorgeirsson voru metin vel hęf og Įsgeir Brynjar Torfason hęfur.

Hęfisnefndin gerši ekki greinarmun į umsękjendum śt frį stjórnunarhęfileikum eša hęfni žeirra ķ mannlegum samskiptum.

Samkvęmt śtreikningi Kjarnans eru žeir Frišrik Mįr Baldursson, Mįr Gušmundsson og Ragnar Įrnason hnķfjafnir ķ kapphlaupinu um sešlabankastjórastöšuna, ef hęfi žeirra er mišaš śt frį stigagjöf. Žeir hlutu allir tólf stig, Lilja Mósesdóttir og Žorsteinn Žorgeirsson fengu ellefu stig, Yngvi Örn Kristinsson tķu og Įsgeir Brynjar Torfason rak lestina meš nķu stig. (sjį hér)

Eins og vikiš var hér į undan vekur žaš vęntanlega athygli hversu fljót hęfisnefndin var aš komast aš žessari nišurstöšu en ekki lišu nema rétt lišlega tveir sólarhringar frį žvķ vištalsferlinu viš alla umsękjendur lauk og žar til žaš var komiš ķ fjölmišla hver žeirra sjö sem męttu til vištals žóttu hęfastir til aš gegna stöšu sešlabankastjóra. Mišaš viš žaš aš nefndin hafši viku frį žvķ aš rętt hafši veriš viš alla umsękjendur žangaš til nišurstašan yrši kynnt Bjarna Benediktssyni, efnahags- og fjįrmįlarįšherra mat sitt (sjį hér) hlżtur mašur aš spyrja sig hvaš hafi oršiš til žess aš žessu ferli var flżtt svo mjög?

Flotgengisstefnan eša skiptigengisleiš

Eins og bent var į hér ķ upphafi žį hefur Lilja žaš fram yfir žį sem eru metir ofar henni aš hęfileikum aš hśn hefur lagt fram heildarlausnir į skuldavanda žjóšarinnar. Žaš mį lķka benda į aš hśn varaši m.a. viš hęttunni af Icesave-skuldbindingunum žegar bęši Mįr og Frišrik Mįr hvöttu til aš skuldunum vęri varpaš yfir į heršar almennra skattgreišenda. Hśn benti lķka į aš efnahagsįętlun AGS yki į efnahagsvandann (sjį hér). 

Hśn hefur žaš einnig fram yfir žį žrjį, sem eru settir ofar henni ķ mati hęfisnefndarinnar og Kjarnans, aš hśn ašhyllist ekki forgangsröšun fjįrmįlaaflanna, ofurįhersluna į stęršfręšilega nįlgun į višfangsefnum hagfręšinnar né mįtt einkavęšingarinnar eins og žeir Frišrik Mįr og Ragnar Įrnason. Sķšast en ekki sķst hefur hśn engin flokkspólitķsk tengsl viš nśverandi stjórnarflokka og ljóst aš klippt hafši veriš į öll slķk tengsl viš nśverandi stjórnarandstöšuflokka nokkru fyrir lok sķšasta kjörtķmabils. 

Lilja Mósesdóttir er žvķ besti kostur allra ašila til aš mynda almenna samstöšu um aš verši nęsti sešlabankastjóri. Jafnréttissinnašir einstaklingar sem berjast fyrir jafnri stöšu kynjanna hafa lķka fengiš veršugan einstakling til aš sameinast um aš verši fyrsti kvenkyns sešlabankastjórinn. Žegar innlegg stušningsmanna Lilju Mósesdóttur, į stušnings-/įskorunarsķšunni um aš hśn verši skipašur nęsti sešlabankastjóri, er skošašur er ljóst aš žetta eru allt atriši sem koma fram žar.

Stušningsyfirlżsingar og hvatningarorš žeirra sem hafa lękaš sķšuna hafa mörg hver veriš klippt śt og sett fram į myndum sem er aš finna ķ tveimur myndaalbśmum; Viš styšjum Lilju og Eftir mat. Af lestri žeirra er eitt sérstaklega athyglisvert. Žaš er aš fęstir, ef nokkrir, eru einstaklingar sem hafa lįtiš fara mikiš fyrir sér hingaš til. Žaš er žvķ freistandi aš halda žvķ fram aš žeir sem styšja Lilju séu hinn žögli meirihluti “venjulegs fólks“ sem į fįtt aš verja nema eigiš lķf.

Viš styšjum Lilju

Žaš er óskandi aš žessum hópi takist a.m.k. aš koma žvķ į framfęri viš stjórnvöld aš įstęšan fyrir žvķ aš hann styšur Lilju Mósesdóttur til embęttis sešlabankastjóra er aš hann hafnar nśverandi įherslum ķ stjórn efnahagsmįla į Ķslandi. Hann hafnar einkavęšingu nįttśruaušlindanna sem ręnir žaš möguleikum hans til frumkvęšis og atvinnutękifęra. Hann hafnar žvķ aš bera gjaldžrota banka og fjįrmįlafyrirtęki uppi fyrir žaš aš žeir kunna ekki aš fara vel meš žaš sem žeim er trśaš fyrir.

Žegar margar oršsendingar žeirra sem hafa lękaš viš sķšuna eru lesnar žį finnur mašur einlęgni, von og mannlega hlżju sem mašur veltir fyrir sér hvort er horfin žeim sem taka žįtt ķ hildarleik pólitķskra afla um menn en ekki ašferšir. Žeir sem hafa gengist inn į žaš aš žaš skipti einhverju mįli hver žeirra žriggja: Frišrik Mįr, Ragnar eša Mįr Gušmundsson verši skipašur til embęttis sešlabankastjóra, hafa misst af žvķ aš ķ reynd eru žeir eingöngu mismunandi andlit sömu hagfręšihugmynda žar sem žaš žykir ešlilegt og sjįlfsagt aš skuldum einkaašila sé velt yfir į almenning.

Viš styšjum Lilju

Vilji fólk taka afstöšu til mismundi ašferša og įherslna ķ forgangsröšun viš stjórn efnahagsmįla žį hefur žaš val. Žaš hefur val um aš standa meš breyttri hugmyndafręši viš efnahagsstjórn landsins žar sem hagur heimila og atvinnulķfs eru ekki undirseld forréttindum fjįrmagnseigenda į žann hįtt aš hvoru tveggja sveltur žar sem hvorugt fęst žrifist fyrir afleišingar ofženslu og hruns į vķxl.

Fólk hefur nefnilega val um aš styšja Lilju Mósesdóttur sem nęsta sešlabankastjóra og koma žvķ žannig įleišis aš žaš styšur lausnarmišašar hugmyndir hennar og leišir sem miša aš žvķ aš forša okkur og framtķšarkynslóšum landsins frį öšru fjįrmįlahruni. Fyrsta skrefiš ķ žeim stušningi gęti veriš sį aš heimsękja lęksķšuna sem hefur veriš stofnuš ķ žessum tilgangi.


Tilefniš var framkominn stušningur viš Lilju

Vištalsgrein af sķšu Samstöšu

Eins og hefur komiš fram įšur į žessum vettvangi hefur stušnings- og/eša įskorendasķša viš skipun Lilju Mósesdóttur til embęttis sešlabankastjóra veriš sett fram į Fésbókinni. Stušningssķšan var sett ķ loftiš į mįnudagskvöldiš fyrir rétt rśmri viku sķšan. Žeir sem standa aš sķšunni eru fimm manna hópur kvenna og karla sem eiga žaš öll sameiginlegt aš hafa fylgst meš mįlflutningi Lilju frį žvķ aš hśn kom fyrst fram haustiš 2008.

Tilefni žess aš sķšan var sett ķ loftiš segja žau „eiginlega sprottiš af žeim stušningi sem kom fram ķ innleggjum viš fréttir meš nöfnum umsękjenda“ žrišjudaginn 1. jślķ sķšastlišinn og svo žaš aš ķ framhaldinu „var hvergi fjallaš um žaš aš Lilja vęri į mešal umsękjenda. Viš įkvįšum žvķ aš rjśfa žagnarmśrinn og bśa til sķšu til žess aš žeir sem styšja hana og efnahagshugmyndir hennar gętu komiš žvķ į framfęri meš lękum og innleggjum.“

Konurnar ķ hópnum vildu lķka taka žaš fram aš žeim hefši ekki sķšur svišiš žaš aš žrįtt fyrir aš Kvenréttindafélag Ķslands hafi hvatt konur sérstaklega til aš sękja um starfiš, meš įbendingu um aš eingöngu karlar hefšu stżrt Sešlabankanum frį stofnun hans, žį hefši rķkt algjör žögn um jafnframbęrilegan kvenumsękjanda og Lilju Mósesdóttur. Žęr treystu sér žó ekki til aš kveša śr um žaš hvort įstęšan vęri eingöngu sś aš Lilja er kona eša einhver önnur.

„Žaš er ekki ašalatrišiš ķ mķnum huga aš kona verši nęsti sešlabankastjóri heldur žaš aš hęfasti umsękjandinn hljóti stöšuna“ sagši einn karlmannanna ķ hópnum og bętti viš: „Sķšan hvenęr hefur žaš ekki vakiš athygli žegar fyrrverandi žingmašur sękir um embętti eins og sešlabankastjórastöšuna? Žegar žaš er haft ķ huga aš Lilja er eini umsękjandinn sem hefur lagt fram raunverulegar tillögur um žaš hvernig į aš leysa skuldavandann, sem viš erum ķ, žį er žaš ķ raun stórfuršulegt hvaš umsókn hennar hefur vakiš litla athygli ķ fjölmišlum.“ Hinir tóku undir žetta.

Žaš kemur e.t.v. ekki į óvart aš allir ķ hópnum sem er aš baki sķšunni gengu ķ Samstöšu į sķnum tķma enda bundu žau vonir viš aš hennar hugmyndir og stefna ķ velferšar- og efnahagsmįlum nęšu eyrum og stušningi kjósenda žannig aš Lilja kęmist įfram inn į žing. Af žvķ varš ekki en eins og ašstandendur sķšunnar hafa vakiš athygli į žį er ekki sķšra tękifęri nś til aš njóta hugmynda Lilju um lausnir į efnahagsvanda žjóšarinnar.

„Žaš hafa allir tękifęri til, óhįš flokkspólitķskum lķnum, aš skora į stjórnvöld aš skipa Lilju Mósesdóttur yfir Sešlabankann.“ Ašstandendur sķšunnar benda į aš hśn hafi marga ótvķręša kosti fram yfir ašra umsękjendur eins og tekiš er fram ķ kynningunni į sķšunni sem var lķka sett meš fyrsta innleggi hennar en žar segir m.a:

Ašrir umsękjendur meš hagfręšimenntun hafa sżnt žaš meš störfum sķnum aš žeir eru hluti af žvķ kerfi sem hrundi haustiš 2008 og var svo endurreist į nįnast sama grunni meš ašstoš Alžjóšagjaldeyrissjóšsins. Lilja hefur frį hruni veriš óhrędd viš aš setja fram óhefšbundnar efnahagslausnir sem tryggja hagsmuni almennings og er žvķ aš okkar mati hęfasti umsękjandinn. (sjį meira hér)

Žaš sést lķka į oršsendingum marga žeirra sem hafa lękaš viš sķšuna og vakiš athygli į henni meš deilingum aš žeir eru į sama mįli. Žeirra į mešal eru Ķsleifur Gķslason og Edith Alvarsdóttir sem bęši hafi skiliš eftir stušningsyfirlżsingar og hvatningarorš ķ innleggjum į sķšuna sjįlfa og meš deilingum į henni og innleggjum hennar.

Žess mį lķka geta aš Ķsleifur hefur veriš mjög duglegur viš aš vekja athygli į sķšunni į öšrum sķšum og hópum sem hafa oršiš til um breytta peningastefnu og bętta efnahagstjórnun į undanförnum įrum. Žeir eru lķka fleiri sem hafa fylgt žvķ fordęmi. Edith Alvarsdóttir skrifar žetta innlegg meš deilingu į tengli sem deilt hafši veriš af stušningssķšunni:

Hilmar Elķasson hefur lķka veriš ötull viš aš koma rökum fyrir stušningi sķnum viš Lilju Mósesdóttur į framfęri inni į sķšunni sem var einmitt stofnuš til aš koma vilja žeirra sem vilja Lilju sem nęsta sešlabankastjóra į framfęri. Hér er eitt innleggja hans:

Marķa Lóa Frišjónsdóttir setti žessi ummęli fram į sķšunni ķ fyrrakvöld žar sem hśn fęrir rök fyrir žvķ af hverju hśn styšur žaš aš Lilja Mósesdóttir verši nęsti yfirmašur Sešlabankans:

Žegar hópurinn er inntur eftir žvķ hvaša įrangri hann vęntir aš nį meš žessu framtaki kemur ķ ljós aš mešlimirnir eru misbjartsżnir. Žau eru žó öll sammįla um, aš meš žeim įrangri sem žegar hefur nįšst hafi tekist aš draga žaš fram aš stušningur viš efnahagshugmyndir Lilju er fyrir hendi mešal žokkalega breišst hóps fólks į öllum aldri, óhįš stétt og kyni.

Žau segjast ekki treysta sér til aš segja til meš bśsetu aš svo komnu en vilja taka žaš fram aš žó lękin séu komin yfir žśsund į ótrślega skömmum tķma žį dugi sś tala ekki til aš gera eitthvaš frekar meš įskorun sķšunnar. Flest eru hins vegar bjartsżn į aš fleiri muni treysta sér til aš lęka sķšuna į nęstu dögum en vildu engu svara um žaš hvaša tala yrši til žess aš žau gengju lengra meš įskorun hennar.

Einn śr hópnum minnti į aš ķ kjölfar hrunsins hafi mótmęlendur safnast saman fyrir framan Sešlabankann vegna meintrar vanhęfni Davķšs Oddssonar til aš stżra bankanum. „Ég veit ekki hvaš žeir voru margir sem mótmęltu žį en žeir fengu vilja sķnum framgengt. Žaš er žess vegna langt frį žvķ frįleitt aš fólk standi saman nś til aš koma žvķ į framfęri aš viš viljum fį fullkomlega hęfa manneskju ķ žetta starf,“ bętti hann viš. Ašstandendur sķšunnar bentu į aš žetta sjónarmiš hefši komiš fram vķšar žar sem umręšur hafa sprottiš um įskorun sķšunnar.

Gušni Björnsson setti eftirfarandi įskorun inn į sķšu Hagsmunasamtaka heimilanna žar sem hann skorar į samtökin aš styšja Lilju. Įskorun hans  leišir til umręšna žar sem hann minnir į aš meš samtakamęttinum hafi tekist „aš koma hrunverja śt og hvers vegna ekki alvöru konu inn?“

Aš lokum mį geta žess aš ašstandendur sķšunnar munu halda henni ķ loftinu žar til žaš veršur gert opinbert hver umsękjendanna veršur skipašur til embęttisins. Ekki hefur veriš tekin nein sérstök įkvöršun um žaš hvaš veršur gert viš sķšuna eftir žaš. „Kannski veršur hśn bara höfš įfram ķ loftinu sem minnisvarši um žann stušning sem Lilja Mósesdóttir naut til embęttisins.“

Žegar ašstandendur sķšunnar eru spuršir um žaš hvort žaš standi til aš žeir gefi sig fram sem andlitin į bak viš sķšuna žį benda žau į aš žegar litiš sé į sķšuna žį sé ljóst aš žeir eru margir sem styšja Lilju og jafnvel miklu fleiri sem hafa gert žaš opinberlega en nokkurt žeirra gerši rįš fyrir. „Žaš er žess vegna ekki ólķklegt aš margir žeirra séu reišubśnir til aš standa viš sinn stušning hvar og hvenęr sem er.“

„Žaš er žessi stušningur sem skiptir mįli. Viš sem stöndum į bak viš sķšuna erum ekkert ašalatriši ķ žvķ sambandi heldur sś breiša samstaša, sem sķšan ber vitni um aš er til stašar viš efnahagsśrlausnir Lilju, mešal almennings“. Einhver žeirra töldu žó ekkert śtilokaš aš žau myndu gefa sig fram sem fulltrśar ašstandendahópsins ef žaš reynist naušsynlegt aš hann eignašist  opinberan talsmann.
                                                                                                          rakel@xc.is


Konur styšja konu sem nęsta sešlabankastjóra

Žaš eru til żmis konar klisjur utan ķ žaš aš „konur séu konum verstar“ en allar gefa žęr žį mynd af konum aš žęr reynist kynsystrum sķnum almennt verr en karlar öšrum körlum. Žaš gefur vęntanlega auga leiš aš klisjan byggir į tilbśinni gošsögn sem į ekki viš nein rök aš styšjast fyrir utan žaš aš bęši karlar og konur eiga žaš til aš standa ķ vegi fyrir fyrir žvķ aš aš žeir sem žau öfunda komist įfram.

Aš sjįlfsögšu er slķkt afar sorglegt en mér er til efs aš žaš aš Vigdķs Finnbogadóttir varš forseti į sķnum tķma og aš Jóhanna Siguršardóttir varš forsętisrįšherra hafi stafaš af žvķ aš konur kusu žęr sķšur en karlar eša aš žęr hafi veriš lausar viš žaš aš einhver hafi öfundaš žęr. Vigdķs varš fyrsta konan į jaršarkringlunni sem varš forseti ķ lżšręšislegum kosningum (sjį hér). Žetta var įriš 1980 en hśn gegndi embęttinu ķ 16 įr eša fram til įrsins 1996.

Fyrstu konurnar ķ valdastöšum ķ stjórnsżslu og -mįlum

Įriš įšur en Vigdķs lét af embętti sem forseti Ķslands varš Margrét Frķmannsdóttir fyrsta ķslenska konan til aš gegna flokksforystu ķ stjórnmįlaflokki sem var settur saman af bįšum kynjum. Hśn var formašur Alžżšubandalagsins ķ žrjś įr (1995-1998) og sķšar Samfylkingarinnar ķ eitt (1999-2000).

Ķ kjölfar bankahrunsins haustiš 2008 leiddu svo flokksbundnir samfylkingarmenn Jóhönnu Siguršardóttur til öndvegis ķ flokknum. Ķ kjölfariš sżndi stór hluti kjósenda žaš aš hann treysti forystu hennar best ķ alžingiskosningunum voriš 2009. Meš žvķ varš hśn fyrsta ķslenska konan sem varš forsętisrįšherra.

Žaš vęri sjįlfsagt vert aš telja hér upp fleiri tķmamót ķ kvennasögu Ķslands en hér verša ašeins taldar upp žrjįr konur sem hafa brotiš sagnfręšilega mśra og rutt sögulega vegi į sķšustu įrum. Žetta eru žęr: Rannveig Rist sem var fyrsta konan til aš verša forstjóri yfir išnfyrirtęki af sömu stęršargrįšu og Ķslenska įlfélagiš hf. Gušfinna Bjarnadóttir sem varš fyrst kvenna til aš gegna stöšu rektors į Ķslandi og Agnes Siguršardóttir sem er fyrsta konan til aš verša biskup yfir Ķslandi.

Ķ samhengi viš framangreinda upptalningu er kannski ekki óešlilegt aš spyrja sig hvort žaš er ekki kominn tķmi į aš skipa konu yfir Sešlabanka Ķslands?

Konur til įhrifa

Eins og vęntanlega langflestum er kunnugt žį rennur skipunartķmi nśverandi sešlabankastjóra śt 20. įgśst n.k. og var stašan auglżst laus til umsóknar nś ķ vor. Umsóknarfresturinn rann śt 27. jśnķ sl. og voru nöfn umsękjanda opinberuš ķ sķšustu viku. Tķu sóttu um stöšuna en mišaš viš kynningu fjölmišla og ašra opinbera umręšu žykja einkum fjórir til fimm žeirra lķklegir til aš hljóta stöšuna. Mešal žeirra er ašeins ein kona.

Ķ auglżsingu um starfiš voru konur jafnt sem karlar hvött til aš sękja um embętti sešlabankastjóra og tók Kvenréttindafélag Ķslands undir žį hvatningu en žaš eru eingöngu karlar sem hafa stżrt Sešlabankanum frį stofnun hans (sjį hér). Žrjįr konur sóttu um stöšuna og er Lilja Mósesdóttir ein žeirra. Hśn er lķka ein žeirra fjögurra sem flestir fjölmišlar vöktu sérstaka athygli į aš hefši sótt um embęttiš og sennilega sś sem flestir hafa lżst einlęgum stušningi viš aš hljóti žaš.

Sérstök stušningssķša viš rįšningu hennar ķ starfiš hefur nś veriš opnuš į Fésbókinni. Samkvęmt upplżsingum sem koma fram nešst į sķšunni var hśn stofnuš sl. mįnudag. Inn į sķšunni er lķka aš finna żmiss konar efni til kynningar į efnahagshugmyndum Lilju og verkum hennar frį žvķ aš hśn kom fyrst fram opinberlega haustiš 2008. Auk žess er žar aš finna hvatningu og stušningsyfirlżsingar frį žeim sem vilja sjį hana sem nęsta sešlabankastjóra. Ķ kynningu į sķšunni segir žetta um tilefni hennar:

Žeir sem lęka žessa sķšu eru į žeirri skošun aš Lilja Mósesdóttir sé hęfasti umsękjandinn um stöšu sešlabankastjóra sem veršur skipaš ķ 20. įgśst n.k. Viš sem lękum viljum žvķ skora į hęfnisnefndina aš męla meš Lilju og į stjórnvöld til aš rįša hana ķ embęttiš. (Sjį hér)

Eins og įšur sagši žį er ljóst aš žeir eru žó nokkrir sem styšja rįšningu Lilju Mósesdóttur til embęttis sešlabankastjóra. Žaš kemur lķka fram ķ żmsum innleggjum og skilabošum sem nś žegar hafa veriš sett inn į umrędda stušningssķšu. Žaš sem vekur žó athygli ķ žvķ sambandi er žaš hversu margar konur lżsa yfir eindregnum stušningi viš žaš aš Lilja verši fyrir valinu sem nęsti sešlabankastjóri. Myndin hér aš nešan er dęmi um žetta en hśn er tekin śr žręši viš žetta innlegg į sķšunni sem heitir einfaldlega: Lilju Mósesdóttur sem nęsta sešlabankastjóra.

Konur sem styšja aš Lilja Mósesdóttir verši nęsti sešlabankastjóri

Ķ sķšustu fęrslu į žessum bloggvettvangi var fariš yfir fréttaflutning helstu mišla daginn, sem nöfn umsękjenda um embętti sešlabankastjóra voru kynnt, auk žess sem vakin var athygli į nokkrum kommentum žeirra sem nżttu sér opin athugasemdakerfi viš fréttirnar til aš lżsa yfir stušningi viš rįšningu Lilju. Ķ framhaldinu var sett fram örkynning į žeim umsękjendum sem žóttu lķklegastir mišaš viš žaš aš nöfn žeirra voru dregin sérstaklega fram ķ inngangi umręddra frétta.

Žessir eru: Frišrik Mįr Baldursson, Mįr Gušmundsson, Ragnar Įrnason, Yngvi Örn Kristinsson og Lilja Mósesdóttir. Nś hefur Egill Helgason bętt nokkru viš žaš sem upp į vantaši ķ sambandi viš kynningu Frišriks Mįs. Žar minnir hann į skżrslu, sem Frišrik Mįr skrifaši įsamt Richard Portes um ķslenska fjįrmįlamarkašinn ķ lok įrsins 2007, žar sem žeir settu fram žį nišurstöšu aš „ķslensku bankarnir vęru vanmetnir į alžjóšamörkušum“ og aš žeir vęru „almennt sterkir og vel ķ stakk bśnir til aš standa af sér įföll.“ (sjį hér)

Ķ žessu samhengi mį vekja athygli į žvķ aš samvinnu žessara tveggja er alls ekki lokiš en fyrr į žessu įri kynntu žeir ašra ritgerš į mįlstofu sem Sešlabankinn stóš fyrir. Ritgeršin fjallaši um žaš sama og sś fyrri en žó meš žeirri višbót sem hrun ķslenska fjįrmįlakerfisins hafši leitt ķ ljós (sjį hér). Nišurstaša sķšustu fęrslu stendur žvķ óbreytt. Žaš sem hefur bęst viš sķšan gerir žaš reyndar illgerlegra aš lķta framhjį žvķ aš Lilja Mósesdóttir er langhęfasti umsękjandinn.

Žar af leišandi er žaš ešlilegast aš hśn verši sį umsękjandi sem veršur skipašur til embęttisins 20. įgśst n.k. Žaš er žó ekki śr vegi aš ķtreka žaš aš meš skipun Lilju ķ stöšu sešlabankastjóra gefst nśverandi rķkisstjórn ekki ašeins stórkostlegt „tękifęri til aš leggja įherslu į žaš aš žeim sé full alvara ķ žvķ aš leysa helstu efnahagsvandamįl samfélagsins heldur nytu žeir sómans af žvķ aš skipa hęfasta einstaklinginn til embęttisins įsamt žvķ aš fylgja žeirri jafnréttisįsżnd landsins eftir„ (sjį hér) sem var minnt į ķ upphafi žessarar fęrslu.

Ķ žessu sambandi mį undirstrika aš konur jafnt sem karlar voru hvött til aš sękja um starfiš, Kvenréttindafélag Ķslands hefur minnt į žaš aš eingöngu karlar hafa gegnt stöšu bankastjóra Sešlabankans frį stofnun hans og hęfasti umsękjandinn nś er kona. Žess vegna er žetta rétta tękifęriš til aš brjóta enn einn mśrinn og ryšja nżjan veg ķ žvķ aš embętti og stöšur samfélagins séu ekki einokuš af öšru hvoru kyninu. Žaš er kominn tķmi į aš kona gegni embętti sešlabankastjóra og ętti ekki aš vera spurning um aš bęta śr žegar hśn er einmitt hęfasti umsękjandinn.


Val į nżjum sešlabankastjóra ętti aš vera aušvelt

Umsóknarfrestur um stöšu sešlabankastjóra rann śt žann 27. jśnķ sl. og voru nöfn umsękjanda birt sķšasta žrišjudag. Žaš vakti athygli aš į mešal umsękjanda er Lilja Mósesdóttir sem einhverjir hafa eflaust leyft sér aš įlykta aš vęri hętt öllum afskiptum af ķslensku efnahagslķfi. Meš umsókn sinni hefur hśn sżnt fram į žaš aš žaš er öšru nęr og greinilegt aš žaš eru žó nokkrir sem fagna umsókn hennar um leiš og žeir vona aš hśn hljóti stöšuna.

Žaš veršur reyndar aš višurkennast aš lķtiš hefur fariš fyrir umfjöllun fjölmišla um umsękjendur eša kynningu į bakgrunni žeirra. Listinn yfir žį tķu sem sóttu um embęttiš var birtur sl. žrišjudag og tvö til fjögur nöfn tekin śt śr honum žar sem almennt er vķsaš ķ nśverandi eša fyrrverandi stöšu umręddra umsękjenda. Į ruv.is eru nöfn eftirtaldra dregin fram meš žessum hętti: „Mįr Gušmundsson, nśverandi sešlabankastjóri, Lilja Mósesdóttir, fyrrverandi žingmašur, og Frišrik Mįr Baldursson, prófessor ķ hagfręši viš HR, eru mešal umsękjanda.“ (sjį hér)

Višskiptablašiš vekur athygli į žvķ aš mešal umsękjendanna tķu eru žrjįr konur en dregur sķšan nöfn žessara fjögurra fram sérstaklega: „Mešal umsękjenda eru Ragnar Įrnason og Frišrik Mįr Baldursson hagfręšiprófessorar, sem og Lilja Mósesdóttir fyrrverandi Alžingismašur. Žį er Mįr Gušmundsson, nśverandi sešlabankastjóri, ķ hópnum.“ (sjį hér) Žar er auk žess vakin athygli į aš skipunartķmi Mįs Gušmundssonar rennur śt 20. įgśst n.k.

Ķ fréttum ruv.is og vb.is vekur žaš athygli aš ekkert er minnst į hagfręšimenntun Lilju en žaš er tekiš fram aš Frišrik Mįr Baldursson og Ragnar Įrnason eru „hagfręšiprófessorar“. Ķ frétt mbl.is um žetta efni segir hins vegar: „Mešal um­sękj­enda eru Lilja Móses­dótt­ir hag­fręšing­ur og fyrr­ver­andi žingmašur og Ragn­ar Įrna­son pró­fess­or viš hag­fręšideild HĶ.“ (sjį hér)

Fréttin inni į visir.is er svolķtiš sérstök. Ķ fyrirsögninni er vakin athygli į žvķ aš mešal umsękjenda séu fyrrverandi alžingismašur og myndlistarkona. Ķ texta fréttarinnar segir sķšan: „Mešal [...] umsękjenda eru Lilja Mósesdóttir, fyrrverandi alžingiskona, Frišrik Mįr Baldursson, Ragnar Mįr Įrnason og Sandra Marķa Siguršardóttir listakona.“ (sjį hér) Mešfylgjandi mynd fylgir fréttinni:
 
Nokkrir umsękjendur um stöšu sešlabankastjóra įriš 2014

Ķ fréttinni er ekkert getiš um starfstitla karlanna en žvęlt meš starfstitla kvennanna til oršsins „alžingiskona“ sem hlżtur aš teljast til nżyrša ef oršanotkunin er ekki bara hreint og klįrt klśšur. Mišaš viš athugasemdirnar sem eru geršar viš žessa frétt er ekki śtlit fyrir aš žeir sem lesi visir.is hafi kynnt sér hugmyndir Lilju.
 
Reyndar mį draga žį įlyktun, mišaš viš fjölda innleggjanna, aš žeir hafi ekki veriš margir sem lįsu žessa frétt. Žaš gęti lķka veriš aš óvönduš framsetning hennar sé helsta skżring žess aš fįir skilja eftir innlegg viš frétt visis.is.
 
Nešst ķ frétt dv.is um umsękjendur sešlabankastjórastöšunnar eru myndir af žremur umsękjendum. Žeir eru: Lilja Mósesdóttir, Ragnar Įrnason og Yngvi Örn Kristinsson. Undir myndunum eru upplżsingar um nöfn, menntun og/eša störf. Undir mešfylgjandi mynd af Lilju segir: „Lilja Mósesdóttir er doktor ķ hagfręši og fyrrum žingmašur VG.“ (sjį hér)
 
Lilja Mósesdóttir
 
Ragnar Įrnason er lķka doktor ķ hagfręši og formašur rįšgjafarįšs Bjarna Benediktssonar um efnahagsmįl og opinber fjįrmįl. Rįšiš var skipaš til eins įrs og tók skipunin gildi 23. įgśst ķ fyrra (sjį hér). Ragnar Įrnason er vęntanlega lķka kunnur fyrir žaš aš telja žaš „stórskašlegt fyrir rķkiš aš nišurgreiša heilbrigšisžjónustu fyrir almenning“ (sjį hér) og aš vera „einn ötulasti talsmašur kvótakerfisins į Ķslandi“ (sjį hér).
 
Ragnar įtti sęti ķ bankarįši Sešlabankans į sķšasta kjörtķmabili (sjį hér) og į lķka sęti ķ nśverandi bankarįši (sjį hér). Ólöf Nordal er formašur nśverandi bankarįšs en hśn į lķka sęti ķ žeirri hęfnisnefnd sem fer yfir hęfni nefndarbróšur sķns og annarra umsękjenda um embętti sešlabankastjóra (sjį hér).
 
Yngvi Örn Kristinsson er hagfręšingur og fyrrum framkvęmdastjóri veršbréfasvišs gamla Landsbankans. „Eftir aš Landsbankinn fór ķ žrot fékk hann vinnu hjį Įrna Pįli Įrnasyni sem sérfręšingur ķ skuldamįlum heimilanna.“ (sjį hér) Žaš er sjįlfsagt aš lįta žaš koma fram hér aš Yngvi Örn sótti lķka um stöšu sešlabankastjóra įriš 2009. Įriš eftir sóttist hann eftir stöšu framkvęmdastjóra Ķbśšalįnasjóšs (sjį hér).
 
Viš frétt dv.is skilja heldur fleiri eftir innlegg en ķ athugasemdažręšinum viš frétt um sama efni inni į visi.is.  Af žeim mį rįša aš žeir eru nokkrir sem treysta Lilju best fyrir embętti sešlabankastjóra. Žeirra į mešal er Siguršur R. Žórarinsson sem skilur eftir eftirfarandi athugasemd viš fréttina: „Sešlabankinn vęri ķ góšum höndum Lilju Mósesdóttur og vona ég aš bankinn beri gęfu til aš njóta starfa hennar.“ (sjį hér)
 
Į Eyjunni eru žessi fjögur dregin fram į einni mynd meš merki Sešlabankans aš bakgrunni. Žetta eru žau Mįr Gušmundsson, Lilja Mósesdóttir, Frišrik Mįr Baldursson og Yngvi Örn Kristinsson:

Umsękjendur um stöšu sešlabankastjóra sumariš 2014

Viš frétt Eyjunnar hefur skapast forvitnilegur žrįšur sem endurspeglar ekki ašeins afstöšu žeirra og višhorf, sem leggja til innlegg viš fréttina, heldur bera mörg innleggjanna vitni um žaš aš žeir eru žó nokkrir sem vilja sjį Lilju Mósesdóttur ķ embętti sešlabankastjóra. Hér verša dregin fram tvö dęmi en žaš žrišja og efnismesta stendur undir lok žessara skrifa.

Halldór Halldórsson er einn žeirra sem skilur eftir innlegg viš umrędda frétt. Hann segir: „Žaš er bara engin spurning, Lilja Mósesdóttir er hęfust; hvar sem į mįliš er litiš! Žaš žarf enga hęfisnefnd!“ (sjį hér) Pétur Örn Björnsson tekur nokkuš ķ sama streng žar sem hann segir:

Ķ ljósi sögunnar, bęši fyrir og eftir hruniš haustiš 2008, žį ętti öllum aš vera ljóst aš kominn er tķmi til aš ķ stöšu bankastjóra Sešlabanka Ķslands verši rįšinn heišarlegur og hęfur einstaklingur sem gangi einungis erinda ķslenskra almannahagsmuna, til sįtta og til heišarlegs uppgjörs eftir hruniš.

Ķ hópi umsękjenda mį finna žann heišarlega og hęfa einstakling og žaš er aušvitaš Lilja Mósesdóttir. [...] Hśn er rétta manneskjan ķ starfiš og henni er fullkomlega treystandi til aš ganga einungis erinda ķslenskra almannahagsmuna. (sjį hér)

Žaš er fullt tilefni til aš bęta viš žaš sem žegar er komiš af örkynningu į žeim fimm sem fréttamišlarnir drógu helst fram ķ fréttaskrifum sķnum ķ tilefni žess aš nöfn umsękjenda um stöšu sešlabankastjóra voru birt. Fyrst mį benda į aš vęntanlega muna einhverjir eftir Frišriki Mį Baldurssyni fyrir žaš aš hann er fyrsti kostaši prófessorinn viš ķslenskan hįskóla žar sem heiti kostunarašilans er tengt viš prófessorsstöšu ķ fjįrmįlum, fjįrmįlahagfręši eša hagfręši. Žó slķkt hafi veriš nżmęli hér į landi įriš 2007 žį er žaš „mjög algengt hjį hįskólum ķ Bandarķkjunum og vķšar“ samkvęmt žessari frétt hér.

Įriš 2009 fęrši Frišrik Mįr sig hins vegar yfir til Hįskólans ķ Reykjavķk žar sem hann tók viš stöšu forseta višskiptadeildar frį 1. įgśst žaš sama įr (sjį hér). Ķ dag gegnir hann stöšu prófessors ķ hagfręši viš sama skóla. Margir muna eflaust eftir honum frį žvķ ķ Icesave-umręšunni žar sem hann „varaši viš įkvešnum efnahagsžrengingum ef ekki yrši gengiš frį žessum samningum.“ (sjį hér) Hann hefur lķka veriš virkur ķ annarri efnahagsumręšu sem snerta almannahagsmuni žar sem hann hefur m.a. talaš fyrir einkavęšingu raforkufyrirtękja (sjį hér).

Hann hefur lķka varaš viš afleišingum skuldanišurfellingar nśverandi rķkisstjórnar (sjį hér). Į įrsfundi Samtaka atvinnulķfsins, sem haldinn var ķ aprķl sķšastlišnum eins og fręgt er oršiš, gaf hann svo e.t.v. tóninn varšandi žaš hvert hann stefndi žar sem hann sagši: „aš gjaldmišillinn yrši alltaf įkvešin hindrun. Žaš vęri žó hęgt aš nį betri įrangri meš krónuna meš bęttri hagstjórn og aga.“ (sjį hér) Žaš vekur svo athygli aš Frišrik į sęti ķ nefnd sem Bjarni Benediktsson hefur nżveriš skipaš en hśn hefur žaš hlutverk aš endurskoša lög um Sešlabanka Ķslands (sjį hér).

Sérfręšinganefnd um heildarendurskošun laga um Sešlabanka Ķslands

Myndin hér aš ofan sżnir žį sem eiga sęti ķ sérfręšinganefndinni sem Bjarni Benediktsson skipaši ķ maķ sķšastlišnum til žess hlutverks aš taka lög um Sešlabankann til heildarendurskošunar. Žaš hlżtur aš vekja furšu aš annar kollega Frišriks Mįs ķ žessari nefnd, Ólöf Nordal, į lķka sęti ķ žeirri hęfnisnefnd sem į aš meta žaš hvort ferill hans og annarra, sem sękjast eftir sešlabankastjórastöšunni, standist settar kröfur (sjį hér).

Į žaš skal minnt aš Ólöf Nordal er ekki ašeins formašur žessarar nefndar heldur er hśn lķka formašur bankarįšs Sešlabankans. Eins og įšur hefur komiš fram žį situr annar umsękjandi um embętti sešlabankastjóra, Ragnar Įrnason, meš henni ķ bankarįšinu (sjį hér). Žetta hlżtur aš vekja upp žį spurningu hvort Ólöf Nordal geti talist hęf ķ žį hęfnisnefnd sem er ętlaš aš meta umsękjendur; vęntanlega į jafnréttisgrundvelli.

Ég geri rįš fyrir žvķ aš flestir žekki žaš vel til ferils Mįs Gušmundssonar aš žaš sé óžarft aš kynna hann żtarlega. Hins vegar mį minna į aš įšur en hann tók viš embętti sešlabankastjóra, um mitt įr 2009 (sjį hér), hafši hann veriš yfirmašur hjį Bank for International Settlements (BIS) og The European Money and Finance Forum (sjį hér).

Reyndar er ekki annaš aš sjį en aš Mįr hafi haldiš einhverjum žessara embętta til įrsloka 2011 žrįtt fyrir aš hafa tekiš viš sešlabankastjórastöšunni tępum žremur įrum įšur (sjį hér). Ķ žvķ sambandi mį minna į žaš aš žaš var ķ byrjun įrs 2012 sem hann fór ķ mįl viš Sešlabankann til aš freista žess aš fį ógildingu į žvķ aš laun hans skyldu lękkuš (sjį r).

Aš mati Mįs og a.m.k. Lįru V. Jślķ­us­dótt­ur, fyrrverandi formanns bankarįšs Sešlabankans, var žaš ešlilegt aš bankinn borgaši mįlskostnašinn (sjį hér). Ragnar Įrnason sem sat meš Lįru ķ rįšinu, og er einn umsękjendanna nś um sešlabankastjórastöšuna nś, hefur haldiš žvķ fram aš „bankarįšiš hafi aldrei fengiš žęr upplżsingar svo hann viti aš formašurinn ętlaši aš lįta bankann greiša mįlskostnaš Mįs“ (sjį hér)

Žó žaš megi e.t.v. draga žį įlyktun af ofangreindu aš žaš sé ķ sjįlfu sér einbošiš aš Lilja Mósesdóttir verši sś sem taki viš af nśverandi sešlabankastjóra mį ekki gleyma žvķ aš Frišrik Mįr Baldursson viršist vera hįtt skrifašur innan žess hóps sem er freistandi aš kalla einu nafni “fjįrmįlavaldiš“ en nafngiftin er ķ beinu samhengi viš ķtök eignastéttarinnar ķ öllu žvķ sem lżtur aš įsżnd samfélagsins.

Hugmyndir Ragnars Įrnasonar viršast vera ķ žįgu sama hóps en hann hefur žaš fram yfir Frišrik Mį aš hann tók žokkalega almenningsholla afstöšu ķ Icesave žó hann hafi ekki dirfst aš beita sér gegn Icesave-samningunum meš beinskeyttum hętti. Lilja Mósesdóttir var hins vegar ķ hópi žeirra žingmanna sem lögšust gegn žvķ aš Steingrķmur J. Sigfśsson undirritaši samninginn ķ sumarbyrjun 2009 (sjį hér).

Lilja tilheyrši žeim hópi sem Jóhanna Siguršardóttir kallaši „villikettina“ ķ VG. Mišaš viš mynd Halldórs hér aš nešan er ekki śtilokaš aš ętla aš hann hafi grunaš Lilju um žżšingarmikiš hlutverk ķ žeim hópi.

Lilja Mósesdóttir hrekur burt Icesave-drauginn meš višeigandi mešulum

Lilja Mósesdóttir er meš doktorspróf ķ hagfręši frį Bretlandi og hefur starfaš sem hagfręšingur og hįskólakennari bęši hér į landi og erlendis. Įšur en hśn vakti athygli į jafnręšislegri višbrögšum viš efnahagshruninu en žeim, sem hefur veriš fylgt hér į landi frį hruninu haustiš 2008, žį hafši hśn starfaš sem lektor viš Hįskólann į Akureyri, dósent viš Hįskólann ķ Reykjavķk, sem sérfręšingur viš Hįskólann ķ Luleaa ķ Svķžjóš, hagfręšingur hjį Hįskólanum ķ Reykjavķk og prófessor viš Hįskólann į Bifröst.

Mešal annarra starfa sem Lilja hefur gengt og hafa aukiš henni reynslu og žekkingu er starf hagfręšings hjį ASĶ, rįšgjafa hjį Išntęknistofnun, sérfręšings félagsmįlarįšherra gręnlensku heimastjórnarinnar og alžingismanns į Alžingi Ķslendinga (sjį hér). Nśverandi starf Lilju er samanburšarannsóknir į lķfskjörum og velferšarstefnu ķ Noregi og į alžjóšavettvangi viš eina stęrstu félagsvķsindastofnun Noregs.

Af žvķ yfirliti sem hefur veriš sett fram hér og žvķ sem almenningi ętti aš vera fullkunnugt um af žingstörfum Lilju Mósesdóttur veršur ekki betur séš en hśn sé langhęfasti umsękjandinn. Siguršur Hrafnkelsson dregur žaš helsta sem męlir meš henni ķ embętti sešlabankastjóra, umfram ašra umsękjendur, fram į bżsna einfaldan og skżran hįtt ķ athugasemd viš frétt Eyjunnar frį sķšastlišnum žrišjudegi. Hann segir:

„Lilja Mósesdóttir er eini umsękjandinn sem sagši strax įriš 2008-9 aš skuldastaša landsins stefndi ķ aš verša algerlega ósjįlfbęr.

Žaš var hlegiš žį, ekki sķst ķ hennar eigin flokki, en žó vitum viš öll ķ dag aš žetta reyndist rétt hjį henni, skuldastašan er algerlega ósjįlfbęr eins og hśn sagši fyrir 5-6 įrum sķšan.

Lilja er lķka eini umsękjandinn sem hefur lagt fram raunverulegar tillögur um hvernig eigi aš taka į žessari skuldastöšu, gjaldmišlinum og höftunum. [sjį hér] Hennar tillögur hafa hvergi veriš hraktar meš neinum rökstušningi.

Hafi nśverandi stjórnvöld einhvern alvöru įhuga į aš rįšast ķ žaš aš leysa žessi hafta-, gjaldmišils- og skuldamįl, žį er Lilja langbesti kosturinn ķ stöšu Sešlabankastjóra.“ ( sjį hér (leturbreytingar eru höfundar))

Aš lokum mį svo bętta žvķ viš aš Ķslendingar hafa žóst stoltir af žvķ aš hafa kosiš konu sem forseta landsins og hafa įtt konu sem forsętisrįšherra. Meš skipun Lilju Mósesdóttur ķ stöšu sešlabankastjóra gęfist nśverandi stjórnvöldum ekki ašeins prżšisgott tękifęri til aš leggja įherslu į žaš aš žeim sé full alvara ķ žvķ aš leysa helstu efnahagsvandamįl samfélagsins heldur nytu žeir sómans af žvķ aš skipa hęfasta einstaklinginn til embęttisins įsamt žvķ aš fylgja žeirri jafnréttisįsżnd landsins eftir sem var drepiš į hér į undan.

mbl.is Bankar geta ekki įn rķkisins veriš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Meš Lilju

Ķ tilefni žess aš žaš hefur veriš gert opinbert aš Lilja Mósesdóttir er į mešal umsękjanda um stöšu sešlabanakstjóra langar mig til aš fagna umsókn hennar. Įstęšurnar eru margar en žó einkum sś aš engum treysti ég betur til aš fara meš žetta mikilvęga embętti į žessum tķmum sem ķslenskt efnahagslķf sętir sķendurteknum įrįsum.

Lilja hefur sżnt žaš ķtrekaš aš hśn bżr ekki ašeins yfir vķštękri žekkingu į flóknum efnahagsmįlum heldur hefur hśn hvaš eftir annaš lagt fram tillögur um žaš hvernig megi bregšast viš žeim vanda sem ķslenska hagkerfiš stendur frammi fyrir žannig aš hagur almennings og innlendra atvinnufyrirtękja verši borgiš. Tillögur sķnar hefur hśn kynnt meš skżrum dęmum um žaš hvers vegna žęr eru naušsynlegar, hvernig žęr skuli framkvęmdar og hvaša afleišingar žęr muni hafa į alla helstu žętti hagkerfisins.

Lilja Mósesdóttir į žingi

Af žvķ aš Lilja er óvenju heišarleg žį hefur žaš alltaf legiš ljóst fyrir aš tillögur hennar gera rįš fyrir aš žeir sem skapa raunveruleg veršmęti meš vinnuframlagi sķnu fįi meira ķ sinn hlut. Auk žess hefur hśn lagt rķka įherslu į aš velferšarkerfiš verši variš žannig aš kjör žeirra verst settu verši varin įsamt žvķ sem mennta- og heilbrigšiskerfinu verši hlķft.

Hins vegar žurfa žeir sem vešjušu į móti krónunni fyrir hrun aš gefa umtalsvert eftir af kröfum sķnum. Žeir sem hafa nżtt sér ójafnvęgiš ķ efnahagsstjórn undangegnina įra og tekiš til sķn stęrra hlutfall af veršmętasköpuninni ķ landinu en žeim bar verša lķka aš gefa eftir til aš jafnvęgi nįist ķ hagkerfinu hérlendis.

Lilja byrjaši aš vinna aš hugmyndum sķnum um lausn į skulda- og efnahagsvanda žjóšarinnar žegar haustiš 2008. Hśn kom žrisvar fram į vegum Opinna borgarafunda og Radda fólksins ķ kjölfar efnahagshrunsins žar sem hśn varaši viš leišum žįverandi rķkisstjórnar en lagši fram hugmyndir aš öšrum sem hśn taldi heillavęnlegri til uppbyggingar ķslensku efnahagslķfi.

Ķ mįli sķnu lét hśn koma fram aš žęr leišir sem žįverandi rķkisstjórn hyggšist fara hefšu veriš reyndar annars stašar žar sem žęr hefšu ekki skilaš tilętlušum įrangri. Mįlflutningur hennar hlaut ekki ašeins góšar undirtektir į fundunum sem um ręšir heldur skilušu henni fremst į frambošslista Vinstri gręnna ķ sušvesturkjördęmi og inn į žing voriš 2009.

Lilja vakti aftur athygli žegar hśn varaši viš afleišingum žess aš Svavarssamningurinn svokallaši yrši samžykktur. Frį og meš žvķ aš hśn varaši žannig viš fyrsta žętti Icesave fór aš gęta vissrar togstreitu į milli fylgjenda sķšustu rķkisstjórnar og žeirrar stefnu sem hafši lašaš Lilju til fylgis viš Vinstri gręna fyrir alžingiskosningarnar 2009. Mörgum virtist žaš nefnilega skipta meiru aš starfsheišur Svavars Gestssonar, fyrrverandi žingmanns og rįšherra, stęši óflekkašur en aš žjóšinni yrši foršaš frį žeirri óréttlįtu skuldabyrši sem Lilja benti į aš lęgi ķ Icesave-samningnum.

Žegar fram ķ sótti uršu višbörgšin viš tillögum Lilju svo og žvķ sem hśn hafši viš efnahagsašgeršir rķkisstjórnarinnar aš athuga mun fjandsamlegri. Endirinn varš sį aš hśn og Atli Gķslason sögšu sig śr žingflokki Vinstri gręnna. Eins og einhverja rekur eflaust minni til höfšu allnokkrir hvatt Lilju til aš segja sig śr flokknum og stofna sinn eigin flokk en žeir voru svo fęrri sem voru tilbśnir til aš styšja hana til žess žegar hśn lét verša af žvķ aš kalla eftir stušningi til slķks ķ nóvember 2011. 

Lilja Mósesdóttir viš žingsetninguna 1. október 2011

Ég var ein žeirra sem fylgdist alltaf meš verkum Lilju Mósesdóttur. Ég studdi hana og dįšist aš henni śr fjarlęgš. Žaš sem mér fannst sérstaklega ašdįunarvert ķ hennar fari og vinnubrögšum var sś viršing sem hśn sżndi žeim, sem kunnu aš hlżša į hana, meš žvķ aš setja hugmyndir sķnar og skošanir alltaf fram į eins skżran og einfaldan hįtt og flókin efnahagsmįl heils hagkerfis bjóša upp į.

Ķ kringum žau tķmamót sem stofnun Samstöšu voru gerš opinber var mér bošiš aš taka žįtt ķ uppbyggingu flokksins. Ég žekktist žaš boš eftir nokkra umhugsun. Mestu réšu efnahagsstefna flokksins sem aš sjįlfsögšu var komin frį Lilju. Ég ętla ekki aš rekja sögu Samstöšu nįkvęmlega hér en žeir sem fylgdust meš žvķ sem var aš gerast ķ pólitķkinni į žeim tķma muna sjįlfsagt žann stranga mótbyr sem flokkurinn hafši ķ fangiš frį vorinu 2012.

Žar sem ég var ein žeirra sem stóšu framarlega ķ žvķ aš freista žess aš vekja athygli į mįlstaš og stefnu Samstöšu į sama tķma og viš vöršumst stöšugri įreitni žeirra, sem vildu helst jaršsyngja flokkinn, žį kynntist ég žolgęši og framgöngu Lilju nokkuš nįiš. Allan žann tķma, frį žvķ aš žaš sem ég tel ešlilegast aš kalla beinar įrįsir hófust og žar til landsfundur Samstöšu tók žį įkvöršun aš draga frambošiš til baka, undrašist ég af hveru mikilli hófstillingu Lilja tók öllu žvķ sem aš höndum bar.

Reyndar dįšist ég af žvķ hvaš hśn tók žvķ öllu af mikilli skynsemi og eiginlega vandašri fagmennsku. Hśn lét aldrei slį sig śt af laginu en velti hverju žvķ sem kom upp į fyrir sér af vandlegri gaumgęfni og yfirvegun. Leitaši rįša hjį žeim sem hśn treysti og tók įkvaršanir ķ samrįši viš ašra sem unnu aš sömu einurš og hśn aš žvķ aš Samstaša yrši fyrst og fremst trśveršugt stjórnmįlaafl sem yrši žess megnugt aš fylgja efnahags- og velferšarstefnu flokksins eftir.

Žegar žaš var fullreynt aš af žvķ gęti ekki oršiš tilkynnti hśn aš hśn treysti sér ekki til aš fara fram ķ alžingiskosningunum sem žį voru framundan. Žaš var svo lagt fyrir félaga flokksins hvert framhaldiš ętti aš verša į landsfundi sem hafši veriš bošašur einhverjum mįnušum įšur.

Frį žvķ skömmu eftir sķšustu alžingiskosningar hefur Lilja unniš aš žjóšhagfręširannsóknum ķ Noregi viš góšan oršstķ samstarfsfélaga sinna. Žar er menntun hennar, séržekking og starfsferill talin mikilvęg višbót viš starfsemi stofnuninar sem sóttist einmitt eftir starfskröftum hennar fyrir žęr sakir.

Reyndar hefur oršspor hennar greinilega spurst śt vķšar en til Noregs. Eftir aš hśn hvarf śt af žingi sķšastlišiš vor hefur veriš sóst eftir henni til aš fjalla um stöšu efnahagsmįla į Ķslandi eftir hrun į fundum og rįšstefnum vķša um Evrópu. Mešal annars į vettvangi hįskóla og stjórnmįla ķ įlfunni.

Lilja Mósesdóttir į fundi į vegum stofnunar Nico Poulantzas ķ Grasrótarmišstöš Aženuborgar

Žó žaš megi segja aš fyrrum flokkssystkini Lilju og żmsir fylgjendur sķšustu rķkisstjórnar hafi hrakiš Lilju burt af žingi žį er ljóst af żmsum athugasemdum, sem fylgjendur hennar į Fésbókinni hafa lįtiš falla sķšan, aš žeir eru żmsir sem sjį sįrt į bak henni af vettvangi efnahagsumręšu į Ķslandi. Žaš er žvķ ljóst aš žeir verša žó nokkrir sem fagna žvķ meš mér aš sjį žaš nś aš Lilja er tilbśin til aš snśa til baka og taka ekki ašeins virkan žįtt ķ umręšunni um slķk mįl heldur standa ķ eldlķnunni viš mótun hennar til varanlegrar frambśšar.

Mišaš viš menntun, starfsreynslu og sérfręšižekkingu Lilju Mósesdóttur get ég ekki ķmyndaš mér annaš en žaš verši ómögulegt fyrir žį, sem hafa meš rįšninguna ķ sešlabankastjórastöšuna aš gera, aš horfa framhjį umsókn hennar. Ég el žį björtu von ķ brjósti aš žaš sé śtilokaš og hśn hljóti žar af leišandi stöšuna. Ég er sannfęrš um aš žaš muni ekki ašeins birta til ķ efnahagsmįlum landsins, ef hśn yrši rįšinn nęsti sešlabankastjóri Ķslands, heldur hugum margra landsmanna lķka!


mbl.is 10 sóttu um stöšu sešlabankastjóra
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband