Bloggfęrslur mįnašarins, janśar 2011

Hvert klśšriš į fętur öšru!

Žaš vęri hęgt aš segja svo margt. Rekja söguna, segja frį voninni sem margir bundu viš stjórnlagažingiš, telja upp įhyggjur sumra sem vörušu viš žvķ aš fjórflokkurinn myndi sjį til žess aš eyšileggja drauminn um stjórnlagažingiš. Žaš hefur tekist og ljóst aš landiš og žjóšin hefur oršiš fyrir enn einum įlitshnekkinum.

Peningarnir valdaĶslensk stjórnvöld hafa gert lķtiš annaš į undanförnum misserum en sannfęra bęši innlenda og erlenda ašila um vanhęfni sķna. Žeim er gersamlega fyrirmunaš aš vinna aš hagsmunum lands og žjóšar. Žau hafa gefiš fjįrmįla- kerfinu įkvešiš sjįlfdęmi og komiš sér žęgilega fyrir ķ bólstrušum setustofum žess og žykjast žess vegna óhult. Fulltrśar valdsins eru velflestir oršnir svo veruleikafirrtir aš žeir eru farnir aš trśa žvķ aš žau séu réttborin til valda. 

Žau neita aš horfast ķ augu viš žaš sem blasir hvarvetna viš. Žau hafa steypt ķslensku samfélagi ķ glötun. Annar hver mašur veltir žvķ fyrir sér ķ fullri alvöru aš flytja śr landi af įstęšum sem stjórnmįla- og embęttismannastéttin žykjast ekki skilja. Į mešan žessir ganga erinda gręšgismafķu fjįrmįlastéttarinnar žį eru kjör almennings klessukeyrš meš alls konar ašgeršum sem stušla öll aš žvķ aš hér er oršin til fjįrmagnseigenda- ašall sem lifir ķ vellystingum į öllum žeim gjaldtökum sem almenningur žarf aš žola.

Ég gęti haldiš įfram en ég minni į žaš enn einu sinni aš ef viš ętlum ekki aš lįta hrekja okkur śr landi žį veršum viš aš grķpa til ašgerša. Viš höfum reynt mótmęli. Žau hafa skilaš įrangri en viš sitjum žó alltaf uppi meš sams konar stjórnendur og sama embęttismanna- og fjįrmįlakerfiš. Sömu verkalżšsforystu og sömu stjórnendur i lķfeyrissjóšunum. Į mešan engu veršur breytt innan žessara kerfa žį mun žetta brjįlęši sem viš bśum viš nśna halda įfram.

Viš getum spyrnt viš fótum. Viš höfum til žess nokkrar leišir. Viš getum haldiš įfram aš mótmęla og krafist kosninga. En hvaš ętlum viš aš kjósa? Fjórflokkarnir, svoköllušu,  hafa sżnt žaš og sannaš į undanförnum įrum aš žeir gegna allir einum og sama herranum. Ž.e. fjįrmįlakerfinu. Hreyfingin ętlar aš leggja sig nišur žegar hśn hefur nįš fram lżšręšisumbótum. Henni hefur heldur ekki tekist aš žjappa óįnęgšum kjósendum utan um sig. 

Ef žaš kęmi fram réttlętissinnaš framboš sem setti brżnustu hagsmunamįl žjóšarinnar į oddinn žį myndi ég hvetja til žess aš viš sameinušumst öll ķ višlķka byltingu og žeirri sem hefur veriš kennd viš bśsįhöld og linntum ekki lįtum fyrr en Jóhanna og Steingrķmur segšu af sér. En mišaš viš nśverandi ašstęšur hvet ég alla til aš kynna sér vel og rękilega žennan undirskriftarlista hér: http://www.utanthingsstjorn.is/

Žaš er ljóst aš žaš eru margir hręddir viš hugmyndina um utanžingsstjórn en ég minni į aš viš sem settum žessa kröfu fram höfum hvatt žingmenn til aš bśa skipun utanžingsstjórnar lżšręšislegri umgjörš žannig aš vķštękt samrįš verši um skipun slķkrar stjórnar sem mętti lķka kalla neyšarstjórn og/eša brįšabirgšastjórn. Ég myndi vilja sjį žjóšaratkvęšagreišslu um bęši žį sem tękju sęti ķ slķkri stjórn og sérfręšingana sem yršu žeim til rįšgjafar.

Stašan er ķ reynd sś aš žaš veršur hver og einn aš gera žaš upp viš sig hver af eftirtöldum kostum honum lķst best:

a) Óbreytt įstand

b) Aukinn landflótti

c) Blóšug bylting

d) Kosningar

e) Utanžingsstjórn

Ég sé žaš lķka žannig fyrir mér aš slķkt andrśm myndi skapa kęrkomiš tękifęri til aš byggja upp nżja stjórnmįlaflokka og/eša -öfl sem myndu bjóša fram til kosninga ķ lok stjórnartķmabils utanžingsstjórnarinnar. Ég bendi į aš ég tók saman nokkrar spurningar og svör varšandi utanžingsstjórnina hér.


mbl.is Ķhaldiš er „skķthrętt“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Žaš er engin įstęša til aš gefast upp!

Tunnurnar voru skildar eftir nišur į Austurvelli eftir mótmęlin sl. mįnudag. Viš endušum fyrir framan nefndarsviš Alžingis žar sem viš komum hinum dimma takti kröfunnar um réttlįta skynsemi inn til fulltrśa fjįrlaganefndar sem fundušu um Icesave III. Lögreglulišiš ķ kringum  okkur var eiginlega fjölmennara en viš sem slógum taktinn.

Ég minni į aš mótmęlin sem Tunnurnar hafa stašiš fyrir hingaš til hafa alltaf fariš frišsamlega fram og žvķ lķtiš reynt į lögregluna. Žess vegna er spurning hvort ekki megi tślka žetta fjölmenna lögregluliš į žann veg aš nęrvera žeirra hafi veriš fyrir žaš aš žaš standi meš kröfum okkar um aš skuldum Landsbankamanna verši ekki velt yfir į almenning ķ landinu.

Žaš aš tunnurnar voru skildar eftir žżšir ekki aš kröfur Tunnanna um almenna leišréttingu, sišbót, uppgjör og uppstokkun innan embęttismanna- og stjórnkerfi séu žagnašar. Öšru nęr! Viš sem höfum haft okkur mest ķ frammi erum aš upphugsa nżjar leišir. Nokkur okkar erum žegar farin aš vinna aš nżjum įętlunum. A.m.k. ein žeirra hefur aš einhverju leyti veriš unnin samhliša mótmęlunum sl. október en skipulagning og utanumhald ķ kringum tunnurnar tóku slķkan tķma aš žaš var lķtiš afgangs til aš fylgja žeim eftir. 

Ég żjaši aš einu verkefninu sem viš höfum veriš aš vinna aš ķ bréfi sem viš sendum į alžingismenn sl. mįnudag. (Sjį hér) Til gamans mį geta žess aš viš fengum lķtil višbrögš frį žingmönnum aš žessu sinni en žó fékk ég eitt bréf sem ég hef svolķtiš gaman af. Žaš er hér:

Sęl Rakel.
Žaš er alltaf sami rostinn ķ žér.
Kk, xxx

Af višbśnašinum sem mętti Tunnunum sl. mįnudag; bęši aš hįlfu lögreglu og sjįlfskipašra verjenda nśverandi stjórnvalda, er ljóst aš töluveršur ótti hefur gripiš um sig mešal žeirra sem vilja halda ķ žaš gamla kerfi sem ver forréttindi valda- og eignastéttarinnar ķ landinu. Žaš er deginum ljósara aš žeir sem žurfa aldrei aš taka afleišingum gjörša sinna heldur lįta žęr bitna į almenningi vilja engu breyta enda žjónar nśverandi kerfi žessum einstaklingum.

Valdapķramķdi nśtķmans

Žaš mį hins vegar velta žvķ fyrir sér hvers vegna svo stór hluti almennings lętur žaš yfir sig ganga aš fįmennur forréttindahópur skerši lķfskjör heils samfélags til aš višhalda forréttindum fįmennrar valda- og eignaklķku ķ žessu litla landi. Svörin liggja į engan hįtt ljós fyrir mér nema ef vera skyldi aš stór hluti žjóšarinnar sé sofandi gagnvart žessum stašreyndum enn žį.

Mašur spyr sig aušvitaš hvernig getur žjóšin sofiš žegar stašreyndirnar blasa viš hvarvetna? Mögulega liggur svariš ķ žvķ aš mikill meiri hluti sé undir svo sterkum įhrifum af žvķ sem er kallaš įfallastreituröskun, vegna žess sem hefur veriš aš koma ķ  ljós frį bankahruninu 2008, aš žeir sem žetta į viš um hafi ekki orku til aš spyrna į móti. Svo eru žaš aušvitaš einhverjir sem vilja engu breyta žvķ žeim stendur į sama žó nśverandi kerfi sé óréttlįtt į mešan ranglętiš ógnar ekki žeim žęgindaramma sem žaš hefur byggt utan um sķna eigin tilveru.

Žeir sem geta ekki sętt sig viš slķka tilveru heldur vaka yfir réttindum sķnum og annarra hafa gjarnan veriš kallašir hugsjónafólk. Žeir sem starfa meš Hagsmunasamtökum heimilanna eru žannig fólk. Žeir sem standa į bak viš Tunnurnar eru af sama meiši. Mig langar til aš benda ykkur į aš ķ Bķtinu į Bylgjunni, sl. mįnudagsmorgun, var vištal viš fulltrśa śr bįšum žessum hópum sem svörušu žvķ hvers vegna žaš var mótmęlt į mįnudaginn og/eša hverju var mótmęlt.  

Fyrir žį sem eru ekki meš svörin viš žessum spurningum į hreinu enda ég žessa fęrslu į krękju ķ žetta vištal.

Ķ Bķtiš - Rakel Sigurgeirsdóttir og Ólafur Garšarsson um Hugsjónaorka brżtur sér alltaf leišfyrirhuguš mótmęli ķ dag

Aš lokum žį er rétt aš minna į žaš aš hugsjónafólk finnur alltaf leiš til aš halda mįlstaš réttlętisins į loftiHeart Žaš er eins og fķfillinn sem brżtur sér leiš ķ gegnum malbikiš, jafnvel žó žaš sé malbikaš yfir hann aftur og aftur. Hér veršur žess vegna mótmęlt žar til óréttlętiš veršur endanlega tunnaš!


mbl.is Tap hjį Samfylkingunni
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Lżšręši eša opinbert lögreglurķki?

Stušningshópur 9-menninganna bošar til hįvašamótmęla kl. 11:00 ķ dag fyrir framan Hérašsdóm. Viš ętlum aš mótmęla žeirri ašför sem žar er höfš ķ frammi gegn nķu einstaklingum. Ķ grófum drįttum žį er žvķ haldiš fram aš žessir nķu hafi gert tilraun til valdarįns ž. 8. desember įriš 2008. Įkęran, mįlatilbśnašurinn og skrķpaleikurinn innan og utan dómsalarins eru svo yfirgengileg aš žaš sętir furšu aš ekki sé löngu bśiš aš vķsa mįlinu frį!

9-menningarnir

Undanfarna daga hafa fariš fram vitnaleišslur ķ mįlinu en žeim veršur framhaldiš ķ dag. Žaš mį fylgjast meš žeim hér og hér.  Žaš er svo margt viš žetta mįl sem vekur bęši furšu og vandlętingu aš of langt mįl vęri aš telja žaš allt. Žaš er lķka ljóst af framburši vitna įkęruvaldsins aš forsendurnar eru byggšar į afar veikum grunni. Aftur į móti fer įsetningurinn um misbeitingu valdsins varla fram hjį neinum sem kynnir sér mįlin til hlķtar. Žaš mį m.a. gera hér.

Žegar gripiš er nišur ķ framburš vitna įkęruvaldsins er įberandi hve algeng eftirfarandi oršasambönd eru ķ framburši žeirra: aš halda, vita ekki alveg, tślka, aš meta svo, sönnunargagn sżnir annaš „en samt". Minnisleysi er lķka afar įberandi, einkum mešal lögreglumannanna sem hafa veriš yfirheyršir. Žeir žykjast heldur ekki vita hver gaf žeim skipunina um aš koma aš innganginum į alžingishśsinu, sem liggja aš žingpöllum, umręddan dag og alls ekki hver fyrirskipaši handtöku žeirra ķ žaš sama skipti. Sumir ljśga m.a.s. blįkalt eins og žingverširnir sjįlfir reyndar lķka.

Lögreglurķki

Ég minni į aš ef viš sżnum 9-menningunum ekki stušning og spyrnum viš fótum meš žvķ aš męta į morgun getur žaš haft afar alvarlegar afleišingar fyrir lżšręšiš. Viš bjóšum ķ raun heim grķmulausu lögreglurķki žar sem lögreglan yrši vęntanlega skipuš einstaklingum af sama kalķberi og žeim sem höfšu afskipti af 9-menningunum 8. desember įriš 2008.

Mišaš viš framburš žeirra mętti ętla aš slķkir skilji heilann eftir heima žegar žeir męta til vinnu og sżna žar af leišandi hvaša yfirvaldi sem er blinda og gagnrżnislausa hlżšni. Ekkert okkar vill kalla slķkt yfir sig og ég žori aš fullyrša aš fęstir innan lögreglunnar myndu vilja žaš heldur. Kannski ekki einu sinni žeir sem vilja ekki kannast viš blinda hundstryggš sķna fyrir tveimur įrum. Sżnum lżšręšisvitund okkar ķ verki og mętum hér.


mbl.is Boša til mótmęla viš Hérašsdóm
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Tunnurnar skrifa alžingismönnum bréf

Ķ Icesave-mįlinu ķ janśar ķ fyrra sżndi Ólafur žaš aš hann getur tekiš skynsamlegar įkvaršanir fyrir hönd žjóšarinnar ef nógu margir fara fram į žaš. Žaš er įstęšan fyrir žvķ aš žessi įskorun til hans er komin fram. Eins og mįlin horfa viš žeim sem standa aš baki žessari įskorun hefur Alžingi ekki unniš aš hagsmunum žjóšarinnar um nokkurt skeiš eša frį žvķ allnokkru fyrir hrun. Afleišingarnar eru žęr aš žaš er rśiš nęr öllu trausti!

Žessar ašstęšur eru grundvöllur žeirrar stjórnmįlakreppu sem kemur ekki sķst fram ķ žvķ śrręšaleysi sem almennt rķkir mešal stjórnmįlastéttarinnar gagnvart efnahagskreppunni. Af skošanakönnunum aš undanförnu er lķka ljóst aš u.ž.b. helmingur žjóšarinnar veit ekki hvaš hśn ętti aš kjósa ef žing vęri rofiš og bošaš til kosninga. Ég lįi henni žaš ekki mišaš viš žį blindgötu sem fjórflokkurinn hefur stefnt pólitķkinni ķ.

Žaš er greinilegt aš stjórnmįlastéttin žekkir vel til undirskriftarsöfnunarinnar, sem ég vķsaši til hér į undan, en žar er įskorun į forsetans um aš skipa utanžingsstjórn „įšur en žaš ófremdarįstand sem nś er uppi kallar yfir žjóšina enn alvarlegri afleišingar“. Žetta kom ekki sķst fram ķ skrifum žingmanna og żmissa stušningsmanna žeirra į vefmišlum um mįnašamótin október/nóvember į sķšasta įri eša ķ kjölfar žess aš undirskriftarlistinn fór ķ loftiš. (ég tók saman yfirlit um žessi skrif um mišbik žessarar fęrslu)

Tunnurnar skrifušu lķka alžingismönnum bréf 4. nóvember žar sem žęr settu fram hugmyndir um žaš hvernig žingiš getur skapaš skipun slķkrar stjórnar lżšręšislegri umgjörš. Žęr sendu žeim enn eitt bréfiš ķ morgun en žaš er svohljóšandi: 

Góšan daginn!

Žaš er komiš aš leišarlokum og žvķ fyrr sem žiš horfist ķ augu viš žaš žvķ betra. Alžingi nżtur ekki traust til aš vinna aš hagsmunum žjóšarinnar enda sżnir Rannsóknarskżrslan aš stór hluti žeirra sem sitja į nśverandi žingi bera įbyrgš į žvķ aš efnahagur landsins sigldi ķ žrot. Žaš eruš žiš sem beriš įbyrgš į nśverandi stjórnmįlakreppu en hśn višheldur og dżpkar žį efnahags- og samfélagskreppu sem er svo įrķšandi aš bregšast viš.

Žrķr af fimm nśverandi žingflokkum hafa haft til žess ęrin tękifęri aš grķpa til afgerandi ašgerša til aš verja hagsmuni heimilanna ķ landinu en allir hafa sżnt žaš og sannaš aš žaš er fjįrmįlkerfiš sem hefur forgang fram yfir hag ķslensks almennings. Lķtil sem engin uppstokkun hefur fariš fram frį bankahruni innan fjįrmįlkerfisins og sama er aš segja um stjórnsżslu- og embęttismannakerfiš.

Žęr rķkisstjórnir sem fengu tękifęri til aš verja hag almennra kjósenda hafa žjappaš sér saman utan um gerendur hrunsins og tekiš sig saman um aš fylla žjóšina lygi og vafasömum fullyršingum um eigiš hlutverk, valdsviš og tilgang. Žiš hafiš öll tżnt ykkur inni į leiksviši samkeppninnar um völd og athygli fjölmišla sem flestir hafa tekiš sig saman um aš styrkja ykkur ķ žeirri veruleikafirringu aš pólitķk snśist hreinlega um ykkur sjįlf og hvert ykkar situr aš völdum.

Į mešan hangir žjóšin į heljaržröm örvęntingar og ótta yfir atvinnu- og eignamissi, ķhugar landflótta og sumir taka eigiš lķf. Viš höfum žolaš lķfskjaraskeršingu; frystingu launa, hękkun vöruveršs, hękkandi vexti, skattahękkanir og skerta heilbrigšisžjónustu, nišurskurš ķ menntakerfinu og er hótaš meš enn frekari skeršingu ķ gegnum żmis konar gjöld og afborganir af lįnum sem uršu til fyrir vanhęfni sumra ykkar og žeirra embęttismanna sem žiš sjįlf eša fyrrum flokkssystkini ykkar komuš til embętta.

Viš megum ekki viš meiru en bjóšum ykkur aš vinna meš okkur aš žeirri kröfu aš hér verši skipuš utanžingsstjórn. Mišaš viš nśverandi ašstęšur er sś leiš lķklegust til aš gefa žjóšinni og ykkur sjįlfum nęši til aš leggjast ķ endurmat og uppgjör. Auk žess hefšu nżir stjórnmįlaflokkar og - öfl tękifęri til aš undirbśa sig og bjóša fram viš nęstu kosningar sem verša žegar nż stjórnarskrį veršur tilbśin.

Žiš eruš enn ķ bestri ašstöšu til aš skapa skipun utanžingsstjórnar lżšręšislegri umgjörš en žį sem Sveinn Björnsson fór eftir viš skipun utanžingsstjórnarinnar 1942. Sś sem žetta skrifar vķsar ķ žaš sem hśn sagši ķ svarbréfi til Ólķnu Žorvaršardóttur um mišjan nóvember į sķšasta įri:

„Žś sem žingmašur hefur tękifęri til aš semja frumvarp til brįšabirgšalaga til aš skapa skipan utanžingsstjórnar lżšręšislega umgjörš. Žar mį t.d. leggja til skipun rįšgefandi samrįšshóps valdhafa og almennings um skipun utanžingsstjórnar, hver/-jir sęju um aš skipa ķ žennan hóp og hvernig, hvaša kröfur žeir sem yršu skipašir ķ utanžingsstjórnina verša aš uppfylla og sķšast en ekki sķst aš męla meš žjóšatkvęšagreišslu žar sem žjóšin hefur tękifęri til aš kjósa śr einhverjum hópi hęfilegan fjölda fulltrśa ķ utanžingsstjórnina.“

Ķ žessu samhengi er rétt aš taka žaš fram aš viš höfum žegar talaš viš żmsa mįlsmetandi einstaklinga varšandi śtfęrslur į žessu stjórnarfyrirkomulagi en eigum eftir aš tala viš fleiri. Hugmyndin og śtfęrslur hennar er žvķ ekki eingöngu oršin til ķ kollinum į einhverjum sem hęgt er aš afgreiša sem „fasķska tunnuterrorista“.


mbl.is Brown ętti aš bišjast afsökunar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Žegar horfst er ķ augu viš stašreyndir!

Sofandi aš feigšarósiĶ heimi žar sem öllu er snśiš į haus er žvķ haldiš fram aš žeir sem ašhafast ekki neitt séu jįkvęšir en žeir sem mótmęla neikvęšir. Žaš ętti žó aš liggja ķ augum uppi aš žaš žarf įkvešna jįkvęšni til aš spyrna viš fótum viš misskiptingunni.

Žeir sem mótmęla reyna aš vekja svefngenglanna og fį žį til lišs viš sig til aš hafa įhrif į lķf sitt. Mótmęlendur ala nefnilega žį bjartsżnu von ķ brjósti aš samstaša fjöldans dugi til aš hreyfa viš fįmennri sérgęslusveit valda- og eignastéttarinnar ķ landinu. 

RįndżrsklęrŽess vegna hafa Tunnurnar og fleiri skipulagt mótmęli ķ tilefni žess aš žing kemur saman aftur į morgun eftir jóla- og įramótafrķ. ( Sjį hér og hér) Žingfundur byrjar klukkan 15:00 en į sama tķma veršur tunnunum komiš fyrir į Austurvelli.

Žingfundurinn byrjar žvķ strax meš hressilegri įminningu um žaš aš viš sęttum okkur ekki viš lygar og brellubrögš ķ staš alvöru ašgerša til bjargar landi og žjóš śr rįndżrsklóm.

Ķ textanum frį Tunnunum segir aš viš séum oršnar žreyttar į žvķ aš lįta stjórnvöld ljśga aš okkur! Meš žvķ er m.a. veriš aš vķsa til višbragšanna viš stóru mótmęlunum 4. október en žeim var svaraš meš vel ęfšum lygavef sem undirstrikaši žaš enn frekar aš stjórnmįlastéttin žjónar engum nema hagsmunum sjįlfra sķn og sišblinds fjįrmįlakerfis.
Tunnur
Viš hvetjum fólk til aš męta nś, eins og 4. október, ķ öllum sķnum fjölbreytileika og standa saman ķ žvķ aš brjóta nišur spillingar- og lygamśrinn og krefjast gagngerrar uppstokkunar. Viš höfum stašiš ķ bréfa- skrifum viš žingmenn žar sem viš höfum hvatt žį aš skapa žessari leiš lżšręšislegri umgjörš.  (Égrakti meginatrišin ķ žeim hér)

Žaš eru greinilega fleiri bśnir aš fį yfir sig nóg af „lygi valdhafanna“ en žaš veršur ekki ljóst fyrr en seinni partinn ķ dag hvort fjöldinn er tilbśinn til aš standa saman aš žvķ aš koma žeim skilabošum įleišis. Gunnar Skśli Įrmannsson skrifar hįrbeittan pistil, eins og oft įšur, žar sem hann segir m.a:

Daglega er almenningi drekkt ķ lygi valdhafanna. Fréttaflutningurinn er afvegaleišandi og hlutirnir ekki nefndir réttum nöfnum. Afleišingar bankahrunsins eru atvinnumissir, tekjumissir og eignamissir. Alveg sama hversu mikiš er kallaš eftir leišréttingu į žessari grķšarlega miklu eignatilfęrslu sem į sér staš gerist ekkert.

Bankar eru hiklaust endurreistir į kostnaš almennings eins og sś starfsemi sé upphaf og endir alls ķ tilverunni. Fjölmišlaumręšan gerir ekkert til aš vefengja žessa forgangsröšun. Žess ķ staš dynur į okkur stöšug lygi um mikilvęgi žess aš bjarga fjįrmįlastofnunum samtķmis og žaš er óvinnandi vegur fyrir sömu stjórnvöld aš įkvarša lįgmarksframfęrslu venjulegs Ķslendings. (leturbreytingar eru mķnar)

Hann heldur įfram og undirstrikar žęr mörgu įstęšur sem viš höfum til aš mótmęla:

Kvótinn, Magma, gjaldžrota heimili og fyrirtęki, nišurskuršurinn ķ heilbrigšismįlum, hjį öryrkjum, hjį öldrušum, spilling viš endurśthlutun fyrirtękja, reykfylltu bakherbergin sem vinstri stjórnin ętlaši aš opna fyrir almenningi, skattahękkanir og einkavęšing Ķbśšalįnasjóšs Ķslands ķ boši AGS og vegatollar. Öll žessi žjįning til aš endurreisa spillt fjįrmįlakerfi sem mun halda įfram aš stjórna žeim sem viš kusum til aš stjórna fyrir okkur. (Sjį hér (leturbreytingar eru mķnar)

Žaš ętti enginn aš žurfa aš spyrja sig hverju er veriš aš mótmęla žvķ įstęšurnar eru margar. Žaš vęri miklu nęr aš spyrja: Hvers vegna stöndum viš ekki öll saman aš žessu sinni?

Aš lokum langar mig til aš benda ykkur į vištal Egils Helgasonar viš Elķas Pétursson ķ Silfrinu ķ gęr. Ķ upphafi vištalsins bendir Elķas į žaš hvernig stjórnvöld nota hagtölur til aš ljśga aš okkur! Skżrasta dęmiš er e.t.v. tölur um atvinnuleysi. Žar er aldrei tekiš inn ķ žeir sem hafa flutt śr landi eša fjölskyldufešur sem eru aš vinna erlendis.

Elķas segir lķka frį žvķ aš hann tók hśsnęšislįn įriš 1998. Mišaš viš forsendurnar žį kostaši 6800 vinnustundir aš endurgreiša žaš. Į žeim tķma sem er lišinn sķšan hafa bęst 2500 vinnustundir! Žaš er žvķ ekki hęgt aš halda öšru fram en hér hafi oršiš verulegur forsendubrestur og raunveruleg kaupmįttarrżrnun!

Elķas Pétursson fer żtarlega yfir mörg meginatriši varšandi žróun ķslenska hagkerfisins į undanförnum įrum. Žróunin er vęgast sagt geigvęnleg en undir lok vištalsins varpar Elķas fram tveimur grundvallarspurningum:

  • Getum viš haldiš svona įfram?
  • Viljum viš halda svona įfram?

Ķ framhaldinu dregur hann fram afar athyglisveršan lista yfir žaš hvaša afleišingar žaš muni hafa ef viš höldum įfram į žeirri leiš sem viš erum į nśna:

1. Skuldasöfnun eykst įfram.

2. Kaupmįttarrżrnun hjį almenningi heldur įfram.

3. Fjįrmagneigendur halda įfram aš hagnast į kostnaš almennings.

4. Kjarabiliš heldur įfram aš breikka žannig aš hér veršur til enn rķkari yfirstétt.

5. Aušlindirnar verša seldar beint eša óbeint.

6. Žaš veršur haldiš įfram aš virkja įn žess aš taka tillit til aršs og veršmętasköpunar.

Meš žessu veršur haldiš įfram aš ganga į aušlindirnar en eignir og innvišir samfélagsins drabbast nišur žar sem öll innkoma ķ rķkissjóš fer ķ vaxtagreišslur!

Žś sem lest žessar lķnur gerir žaš sem žś vilt seinni partinn ķ dag en ég reikna meš aš žś įttir žig į žvķ aš žaš er sķst minni įstęša til aš mótmęla nś en ķ janśar fyrir tveimur įrum! Hins vegar vil ég taka žaš fram fyrir mķna hönd aš ég vil ekki sjį ašrar alžingiskosningar strax. Įstęšan er sś aš enginn nśverandi žingflokka hefur forsendur til aš leysa śr žvķ flókna verkefni sem samfélagiš stendur frammi fyrir. Mér sżnist aš til aš leysa žaš dugi ekkert nema fęrustu sérfręšingar!

Žaš ętti aš vera samvinnuverkefni žjóšarinnar allrar aš hafa uppi į žeim žar sem hagsmunir okkar allra eru ķ hśfi. Ef viš getum ekki komiš okkur saman um žaš hverjir žaš ęttu aš vera žarf aš efna til kosninga śr įkvešnum hópi sem hefur fengiš tilnefningu til verksins. Žetta http://utanthingsstjorn.is/ er grunnurinn aš slķkri leiš.


mbl.is Boša til mótmęla į morgun
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ég sęki um skilnaš į grundvelli pólitķks ofbeldis!

Žaš er undarlegt hlutverkiš sem valdiš hefur tekiš sér ķ sambandi sķnu viš žjóšina. Ķ staš žess aš žaš fęri ķ endurhęfingu žegar upp komst um ofbeldiš, sem žaš hafši beitt hana ķ ašdraganda hrunsins, žį er helst aš sjį aš žaš sé oršiš aš vištekinni venju aš stunda blekkingar og baktjaldamakk. Engar nżjungar hafa komiš fram ķ upplżsingamišlun heldur lokar valdiš sig kirfilega af og svarar ķ gįtum og undir rós varšandi alla sķna gjörninga.

Öllum mį vera oršiš žaš ljóst aš žaš eru ekki hagsmunir žjóšarinnar sem stjórnvöld hafa ķ fyrirrśmi žegar kemur aš stjórnsżslulegum įkvöršunum heldur eru žaš hagsmunir peningavaldsins sem rįša feršinni. Icesave-endaleysan er ekki eini vitnisburšurinn um žaš. Tildrög žessara svoköllušu „skulda žjóšarinnar“ hafa aldrei veriš kynnt į heišarlegan og opinskįan hįtt heldur er almenningi bošiš upp į slagorš žar sem höfšaš er til mešvirkni hans og žręlslundar.
Kapķtalisminn virkar ekki

Nśverandi rķkisstjórn lętur ota sér fram sem ofbeldisverkfęri gagnvart žjóšinni sem skal borga Icesave sama hvaš žaš kostar. Žaš sorglegasta er aš stjórnin sem sat žegar Icesave varš til klifaši ķ sķfellu į einhverju sem įtti aš heita „traust efnahagsstjórn“ en sś sem skal knésetja žjóšina til žeirra hlżšni aš greiša afleišingarnar kennir sig viš „velferš“. Žaš er vandséš hvor braut alvarlegar af sér en žaš er ljóst aš hvorug į erindi viš hagsmuni ķslensks samfélags.

Žaš er athyglisvert hve slagoršakennd umfjöllunin um žetta mįlefni er. Ķ hvert skipti sem hyllir ķ einhverja heilbrigša greiningu į sögu Icesave žį er henni óšara drekkt ķ pólitķskum upphrópunum śreltrar nżfrjįlshyggjuhugmyndafręši um innistęšueigendur, tryggingasjóši, skuldbindingar og skuldastöšu. Ķ framhaldinu er reynt aš halda žvķ fram aš į mešan „Icesave-skuldbindingarnar“ eru ófrįgengnar žį sé ekki hęgt aš snśa sér aš neinu sem heitir atvinnuuppbygging eša öšru sem snżr aš uppgjöri og endurmati į gildum og įherslum markašshyggjusamfélagsins.

Valdiš hefur ekki einu sinni fyrir žvķ aš staldra viš og endurmeta einstefnulega hagsmuni fjįrmįlaveldisins, sem žaš vinnur fyrir, žó marktękar įbendingar hafi komiš fram um aš Icesave-skuldbindingarnar eru žjóšinni sjįlfri algerlega óviškomandi enda Landsbankinn ķ einkaeigu žegar til žeirra var stofnaš. Ķ staš žess aš finna nżja leiš og freista žess aš vķsa mįlinu annašhvort til dómstóla eša fara opinberlega ofan ķ saumanna į žvķ hverjir bera hina raunverulegu įbyrgš og hvernig var aš öllum Icesave-gjörningnum stašiš žį taka ķslensk stjórnvöld žaš aš sér aš vera handrukkarar breskra og hollenskra stjórnvalda gagnvart ķslenskum almenningi.

Žaš er ekki einu sinni staldraš viš žį stašreynd sem kom fram ķ Kastljósi ķ desember sl. aš Landsbankinn komst upp meš aš gefa upp falskar bókhaldstölur varšandi stöšu bankans ķ įrsuppgjöri fyrir įriš 2007 meš ašstoš endurskošunarskrifstofunnar PricewaterhouseCoopers. (sjį hér) Žaš er žess vegna ešlilegt aš almenningur spyrni viš fótum og spyrji: hvaš gengur stjórnvöldum til žegar žeir sękja žaš svo fast aš ķslenskur almenningur borgi kröfuna sem breks og hollensk stjórnvöld gera vegna Icesave? 

Af hverju kjósa stjórnvöld aš beita žvķ pólitķska ofbeldi sem žau lįta dynja į almenningi? Hvers vegna er svona mikiš ķ hśfi fyrir žau aš verja fjįrmagnseigendurna fyrir žvķ aš męta afleišingum gjörša sinna? Hvers vegna fórnar Steingrķmur hugsjónum sķnum og mannorši meš žvķ aš ganga svo freklega fram ķ žvķ aš verja hagsmuni aušvaldsmafķunnar? Hvers vegna er hann oršinn sį sami og hann baršist gegn įšur?

Mafķuforingi aušvaldsins gegn almenningi

Ég hef aldrei veriš sérstakur ašdįandi Steingrķms en žó treysti ég honum einu sinni til žess aš standa viš orš sķn og hugsjónir. Annaš hefur nś komiš ķ ljós og žaš sama mį segja um Jóhönnu og vel flesta ašra sem sitja ķ rįšherrastólum nśverandi rķkisstjórnar. Žessir einstaklingar eiga žaš allir sammerkt aš rįša ekki viš verkefniš sem žeir voru kosnir til aš gegna.

Nś mętti e.t.v. skilja orš mķn žannig aš ég sé aš męla meš žvķ aš nśverandi rķkisstjórn yrši felld til aš koma Sjįlfstęšis- og Framsóknarflokki aš en žaš er öšru nęr! Engum treysti ég verr en Sjįlfstęšisflokknum til aš koma aš völdum enda sjįum viš afleišingarnar aš stjórnarsetu žeirra sķšustu tvo įratugina. Ašrir žingflokkar hafa hvorki nęgilegan styrk eša trśveršugleika til aš koma į naušsynlegum friši og sįtt ķ samfélaginu til aš vinna aš brżnustu mįlum žess.

Žessu ofbeldissambandi valdsins og almennings veršur hins vegar aš linna. Viš sem byggjum žetta samfélag veršum aš hafa hugrekki til aš finna ašrar leišir til aš byggja žaš upp žannig aš viš sjįlf og afkomendur okkar žurfi ekki aš bśa viš žetta pólitķska ofbeldi sem žjónar hagsmunum fjįrmįlaveldisins. En žį veršum viš lķka aš KjarkurŽORA!

Viš veršum aš žora aš horfa eftir öšrum leišum til aš komast śt śr žeirri stöšnun sem nśverandi stjórnmįlakreppa višheldur. Margir ętla aš koma saman nśna į mįnudaginn sem er 17. janśar og mótmęla kyrrstöšunni. (sjį hér, hér og hér) Sumir hafa sett fram kröfu um gagngera uppstokkun og svo eru nokkrir sem hafa komist aš žeirri nišurstöšu aš utanžingsstjórn sé sś leiš sem er skynsamlegast aš fara viš nśverandi ašstęšur.

Skošašu žetta: http://utanthingsstjorn.is/ og geršu žaš upp viš žig hvort žś žorir! Įvinningurinn af žessari leiš yrši sį aš žaš skapašist nęši til aš leggjast ķ endurmat og uppgjör; bęši fyrir almenning og valdiš. Auk žess hefšu nżir stjórnmįlaflokkar og - öfl tękifęri til aš undirbśa sig og bjóša fram viš nęstu kosningar sem verša žegar nż stjórnarskrį veršur tilbśin.

Ef žś vilt kynna žér betur söguna į bak viš žessa kröfu bendi ég žér į bloggfęrsluna:  Viš veršum aš komast śt śr žessari vitleysu! Svo tók ég saman spurningar og svör varšandi utanžingsstjórn.

„Perhaps the way to meet tomorrow's challenges is not to use yesterday's solutions, but to dare to think the previously unthinkable, to speak the previously unspeakable, and to try that which was previously out of the question." (Neale Donald Walsch)


mbl.is Steingrķmur grķšarlega bjartsżnn
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

„Ķsland er stjórnlaust, žvķ engin žvķ stjórnar“

Jólakór Heimavarnarlišsins og Tunnanna kom fyrst fram žann 7. desember sl. sem var alžjóšlegur bankaįhlaupsdagur. Ķ tilefni karókķmaražonsins, sem fram fer ķ Norręna hśsinu, hafa mešlimir hans įkvešiš aš koma saman enn į nż og flytja orkumikinn ęttjaršaróš įsamt fleiri grasrótum Austurvellinga kl 17:45 ķ dag. Óšurinn er frį Hallgrķmi Helgasyni sem setti hann saman haustiš 2008 viš lagiš: „Ķsland er land žitt“.

Eins og alžjóš veit eru žeir sem hafa stašiš vaktina nišur į Austurvelli mjög samfélagslega mešvitašir enda hafa žeir stašiš fyrir bęši stórum og smįum ašgeršum og uppįkomum til varnar hagsmunum lands og žjóšar. Margir žeirra sem koma fram meš kórnum sķšar ķ dag hafa veriš virkir ķ slķkri višspyrnu ķ brįšum tvö og hįlft įr. Ófįir hafa lķka stutt viš undirskriftarsöfnunina į orkuaudlindir.is meš rįšum og dįš.

Žaš er reyndar ein af grundvallarkröfum Austurvellinga aš nįttśruaušlindirnar og nżting žeirra sé ķ höndum žjóšarinnar sjįlfrar. Žaš er lķka algjör lįgmarkskrafa aš žjóšaratkvęšagreišsla fari fram um svo žżšingarmikil og afgerandi mįl og rįšstöfun orkuaušlindanna.

Austurvellingar eru vanir žvķ aš lįta verkin tala og kunna aš sjįlfsögšu aš sżna stušning sinn ķ verki. Žeir munu žvķ hefja upp raust sķna ķ tilefni žessa skemmtilega framtaks upp śr kl. 17:45 ķ Norręna hśsinu ķ dag. Žaš er heldur ekki śtilokaš aš žingmenn og varažingmenn sem styšja žennan góša mįlstaš slįist ķ hóp Višspyrnukórs Austurvellinga.

Es: Žaš mį sjį frumflutning Jólakórs Heimavarnarlišsins og Tunnanna į umręddu lagi og texta Hallgrķms Helgasonar hér.


mbl.is Skrįš gegn vilja sķnum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Botnlaus lygažvęla!

Mikiš er žaš oršiš žreytandi aš hlusta į žį endalausu lygažvęlu sem stjórnmįlamennirnir og klķkusystkini žeirra komast upp meš aš halda aš okkur ķ gegnum „einmišlana“ sem eru ķ eigu žeirra sem kostušu žį inn į žing. Ég er bśin aš fį mikiš meira en nóg! Ég vil aš viš gefum žeim öllum frķ og tel aš žetta vęri frišsamasta og jafnvel įrangursrķkasta leišin til žess: http://utanthingsstjorn.is/

Ég ętla ekki aš hafa mörg orš um žį heimsmynd sem ķslenskir stjórnmįlamenn keppast viš aš halda aš okkur dyggilega studdir af ofvöxnum fjįrmįlastofnunum Vesturveldanna. Myndin hér aš nešan segir nefnilega miklu meira um žį „einmišlastuddu“ heimsmynd sem haldiš er aš neyslusamfélögunum sem slķkir sękja fylgi sitt til.

Einmišlavarin heimsmynd

Mér er fyrir löngu nóg bošiš! og hef mótmęlt frį haustinu 2008. Žaš er žreytandi aš mótmęla en žaš er ljóst aš žaš er žaš eina sem hreyfir viš žeim sem hafa byrgt sig inni ķ innsta hring. Žess vegna mun ég halda įfram uns glerbśr sérhagsmunaklķkanna mun hrynja til grunna. Ég hvet alla til aš taka žįtt žvķ misskiptingin kann ekki góšri lukku aš stżra. ALDREI og HVERGI!

Ég bendi ykkur į aš žann 17. janśar n.k. kemur žingiš saman aš nżju til fundar. Žann dag ętlum viš lķka aš męta og mótmęla žeirri gegndarlausu og kerfisvöršu lygažvęlu sem žjóšinni er bošiš upp į! Žingfundur byrjar kl. 15:00 og tunnunum sem glumdu 4. október mun verša komiš fyrir į Austurvelli į sama tķma.

Tunnuslįtturinn, sem hefur veriš lķkt viš „hjartslįtt žjóšarinnar“, mun svo vęntanlega nį hįmarki kl. 16:30 en tveir hópar hafa nś žegar bošaš til mótmęla į žeim tķma fyrir framan alžingishśsiš. Bįšir hópar hvetja atvinnurekendur og stofnanir til aš gefa starfsfólki sķnu frķ į žessum tķma svo allir geti sameinast um aš mótmęla vanhęfri stjórnmįlastétt sem „žjónar engum nema hagsmunum sjįlfra sķn og sišblinds fjįrmįlakerfis.“ Sjį hér og hér.


mbl.is Fundur VG hreinsaši loftiš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Spurningar og svör varšandi utanžingsstjórn

Hugmyndin um utanžingsstjórn er alls ekki nż af nįlinni en samt sem įšur viršast žeir vera margir sem vita lķtiš um fyrirbęriš og óttast žaš jafnvel meira en nśverandi stjórnmįlakreppu. Hér į eftir ętla ég aš reyna aš svara nokkrum spurningum varšandi utanžingsstjórn og žį ašallega hvaš hśn er og hvers vegna hugmyndin er fram komin nś.

Hvaš er utanžingsstjórn?

Į Wikipedia segir m.a. aš: „utanžingsstjórn er ķ žingręšisrķki rķkisstjórn sem tekur viš völdum tķmabundiš. [...] Į Ķslandi hefur einu sinni setiš utanžingsstjórn [...] sem Sveinn Björnsson rķkisstjóri skipaši ķ kjölfar žess aš formenn stjórnmįlaflokkanna gįtu ekki komiš sér saman um myndun rķkisstjórnar. Utanžingsstjórnin sat ķ tvö įr 1942 til 1944.“

Meš žessu skapaši žįverandi, žjóšhöfšingi, Sveinn Björnsson, žaš sem er kallaš stjórnskipunarhefš og žó henni hafi ekki veriš beitt sķšan žį hefur skipun slķkrar stjórnar nokkrum sinnum komiš til tals į umlišnum įrum. Ž.e. įriš 1950 (sjį hér) ķ kringum 1980 (sjį hér) og margķtrekaš ķ kjölfar bankahrunsins haustiš 2008. (sjį t.d. hér, hér og hér).

Undir hvaša kringumstęšum er utanžingsstjórn skipuš?

Samkvęmt almennustu skilgreiningunni žį er gripiš til skipunar slķkrar stjórnar „žegar ekki tekst aš mynda rķkisstjórn eftir hefšbundnum lżšręšislegum leišum af einhverjum įstęšum“ (sjį Wikipedia) Žaš mį vel umorša žessa skilgreiningu žvķ umręšan um skipun slķkrar stjórnar hefur komiš upp oftar og žį alltaf žegar stjórnmįlakreppa blasir viš.

Ķ ljósi sögunnar sżnist mér žvķ nęr aš tala um aš skipun slķkrar stjórnar eigi ašeins viš žegar almennt neyšarįstand rķkir ķ samfélaginu vegna žess aš kosnir fulltrśar geta ekki komiš sér saman um skynsamlegar leišir varšandi almenna hagsmuni žjóšarinnar.
 

Saga utanžingsstjórnar

Rķkisstjórn Björns ŽóršarsonarUtanžingsstjórnin 1942-1944: Utanžings- stjórn hefur ašeins einu sinni veriš skipuš hér į landi en žaš var ķ tķš Sveins Björnssonar, žįverandi rķkisstjóra. Žetta var įriš 1942. Lżšveldisstofnunin stóš fyrir dyrum meš ritun sérstakrar stjórnar- skrįr fyrir hiš nżja lżšveldi en žaš var fleira sem kynti undir stjórnmįlakreppu žessa tķma. 

Ķ upphafi įrsins 1942 sat hér žjóšstjórn sem klofnaši ķ deilum um kjördęma- skipan. Žį tók viš minnihlutastjórn sem sat į mešan kjördęmamįliš var leitt til lykta. Um haustiš var bošaš til kosninga en hin nżju kjördęmalög röskušu mjög fylgi flokka og ljóst aš erfitt gęti oršiš aš mynda žingręšisstjórn. „Eftir rśmlega eins mįnašar žóf tók Sveinn Björnsson rķkisstjóri til sinna rįša og myndaši utanžingsstjórn“ ( Ķslenskur söguatlas 3.bd. 1993:85)

Įrin 1949-1950: Ég finn engar heimildir um žį stašhęfingu Vilmundar Gylfasonar aš Sveinn Björnsson, žįverandi forseti, hafi myndaš utanžingsstjórn įriš 1950 eins og hann heldur fram hér. Žó er ljóst aš į žessum tķma voru miklar sviptingar ķ pólitķkinni sem mį rekja til stjórnmįlakreppu sem grundvallašist į heimatilbśnum vanda ķ stjórn efnahagsmįla.

Rįšuneyti Stingrķms SteinžórssonarForsetinn hefur žvķ óhjįkvęmilega haft einhver afskipti af stjórnmįlunum. Fyrst meš bošun kosninga įriš 1949 eftir aš slitnaši upp śr samstarfi žeirrar rķkis- stjórnar sem almennt hefur veriš kölluš Stefanķa og svo aftur snemma ķ mars- mįnuši 1950 en žį var minnihlutastjórn Ólafs Thors borin vantrausti ķ kjölfar įętlunar sem stjórn hans lagši fram um ašgeršir ķ efnahagsmįlum. (Sjį Ķslenskan söguatlas 3.bd, 1993 bls. 102-105 og Wikipediu)

Kristjįn Eldjįrn og utanžingsstjórn 1979-1980: Žann 4. nóvember sl. birti Pressan grein žar sem gerš er grein fyrir žvķ aš įramótin 1979/1980 var Kristjįn Eldjįrn aš missa žolinmęšina eftir aš myndun starfhęfrar rķkisstjórnar hafši dregist ķ hįlft įr. Žegar hann lét stjórnmįlaforingjana vita aš hann vęri tilbśinn til aš mynda slķka stjórn „hrökk allt ķ gķrinn“ žannig aš af myndun slķkrar stjórnar varš ekki. (Sjį hér)

Mig langar til aš vekja athygli į žvķ aš Pressan birtir žessa athyglisveršu upprifjun daginn sem Tunnurnar efndu til mótmęla viš Alžingishśsiš undir yfirskriftinni Tunnurnar kalla į utanžingsstjórn!

Hver skipar utanžingsstjórn?

„Utanžingsstjórnir eru skipašar beint af žjóšhöfšingja“ (sjį Wikipedia) Ķ žvķ eina tilfelli sem utanžingsstjórn hefur setiš hér į landi žį var žaš Sveinn Björnsson, žįverandi rķkisstjóri, sem skipaši hana. Ķ žvķ tilviki sem heimildir herma aš skipun slķkrar stjórnar hafi stašiš til sķšar var žaš žįverandi forseti, Kristjįn Eldjįrn, sem hefši stašiš aš skipun hennar. Ef marka mį žessa heimild hér hefši hann žó fariš eftir hugmynd sem hafši veriš sett fram įri įšur um žaš hverjir ęttu aš sitja žar.

Ég reikna meš aš ef af skipun utanžingsstjórnar veršur ķ forsetatķš Ólafs Ragnars Grķmssonar žį muni hann kjósa lżšręšislegri leiš en žį aš hann standi einn aš skipun slķkrar stjórnar. Annaš eins hefur hann hamraš į mikilvęgi lżšręšisins og žvķ aš vilji žjóšarinnar sé ķ heišri hafšur. (Sjį t.d. sķšasta įramótaįvarp forsetans hér

Hverjir sitja ķ utanžingsstjórn?

„Utanžingsstjórn er rķkisstjórn skipuš mönnum sem sitja ekki į alžingi.“ (sjį Vķsindavefinn). Žeir „stjórna meš hlutleysi eša stušningi löggjafarvaldsins“ (sjį Wikipedia) Sveinn Björnsson skipaši fimm karlmenn til aš sitja slķka stjórn į įrunum 1942-1944 en samkvęmt žessari heimild hér voru žeir tólf sem Kristjįn Eldjįrn hugšist skipa ķ slķka stjórn įriš 1980.

Ef af skipun utanžingsstjórnar veršur til aš leysa śr nśverandi stjórnmįlakreppu veršur aš finna leiš til aš skipun hennar skapi almenna sįtt og friš ķ samfélaginu. Žaš er mķn skošun aš besta leišin sé aš byrja į žvķ aš skapa įkvešiš vinnuferli til aš byggja į. Žaš gęti t.d. byggt į eftirfarandi:

  • Hvaša kröfur į aš gera til žeirra sem koma til greina aš skipa ķ utanžingsstjórn?
  • Hversu margir eiga aš sitja ķ žessari stjórn?
  • Hverjir eiga aš standa aš forvalinu?
  • Hvernig getur žjóšin komiš aš endanlegu vali? 

Umręšan um utanžingsstjórn frį bankahruni

Krafan um utanžingsstjórn er langt frį žvķ aš vera runnin undan rifjun žess hóps sem kennir sig viš Tunnurnar. Strax ķ nóvember 2008 setti Katrķn Oddsdóttir, nśverandi stjórnlagažingmašur, fram kröfuna, um utanžingsstjórn (sjį hér). 27. janśar 2009 setti hópur sem kenndi sig viš Neyšarstjórn kvenna fram kröfu um utanžingsstjórn (sjį hér). Samtökin Nżtt Ķsland settu lķka fram kröfu um utanžingsstjórn 12. janśar 2010 (Sjį hér).

Žeir eru reyndar miklu fleiri sem hafa talaš um skipun slķkrar stjórnar en žį oftast undir öšrum heitum. Žar mį nefna: neyšarstjórn, brįšabirgšastjórn, embęttismannastjórn og jafnvel forsetastjórn. Tvö žau fyrstu geta reyndar allt eins įtt viš žar sem umręšan um utanžingsstjórn er fyrst og fremst til komin fyrir žaš neyšarįstand sem hér rķkir og er eingöngu hugsuš til brįšabirgša.

Undir lok október fęršist aftur lķf ķ umręšuna um skipun utanžingsstjórn en ég tók ašalatriši hennar saman hér. Žeir sem kalla eftir slķkri stjórn nś ętla henni žaš verkefni aš bregšast viš žvķ neyšarįstandi ķ efnahags- og atvinnumįlum žjóšarinnar. Margir vilja lķka meina aš stjórnmįlakreppan hafi višhaldiš og dżpkaš kreppuįstandiš į žessum svišum ķ samfélaginu.

Žeir sem hafa kallaš eftir utanžingsstjórn ętla henni aš sitja til brįšabirgša til aš vinna aš žeim verkefnum sem henni verša sett. Til aš sį verkefnalisti verši vel og fagmannlega unninn žį žarf hśn annašhvort aš vera skipuš fagmönnum eša hafa slķka sér til rįšgjafar.

Einhverjir vilja e.t.v. trśa žvķ aš allir embęttismenn séu fagmenn en ég tel aš sķšustu įr hafi fęrt okkur heim sanninn um žaš aš slķk er alls ekki alltaf raunin! Žar af leišandi er žaš varla réttnefni aš kalla utanžingsstjórn embęttismannastjórn og forsetastjórn er varla višeigandi heldur žar sem žaš er ęskilegra aš fleiri komi aš skipun hennar en hann eingöngu. Sjįlf tel ég ęskilegast aš žaš verši fundin leiš til aš žjóšin hafi śrslitavaldiš varšandi žaš hverjir sitja žar.

Er einhver įstęša til aš óttast utanžingsstjórn?

Ég held aš žaš sé ķ ešli mannskepnunnar aš óttast nżjungar en žaš er ljóst aš skipun utanžingsstjórnar er neyšarśrręši til aš bregšast viš nśverandi ófremdarįstandi. Skipun utanžingsstjórnarinnar įriš 1942-1944 var beitt žannig en hefur veriš gagnrżnd m.a. fyrir žaš hvernig aš skipun hennar var stašiš.

Umręšan um hana ķ forsetatķš Kristjįns Eldjįrns virkaši eins og svipa į žįverandi stjórnmįlastétt og žaš er ljóst aš nśverandi stjórnmįlastétt stendur töluverš ógn af hugmyndinni. Žaš kom ekki sķst fram ķ žeim hręšsluįróšri sem var vakinn upp helgina sem undirskriftarlisti meš įskorun į forsetann um skipun slķkrar stjórnar kom fram. Ég rakti meginatrišin ķ žeim hręšsluįróšri hér

Žaš veršur aš višurkennast aš margir hręršust til ótta undir stašhęfingum eins og žeim aš žeir sem stęšu aš baki henni vęru „fasķskir tunnuterroristar“. Žaš var hins vegar ekkert haft fyrir žvķ aš vekja athygli į bréfavišskiptum sem talsmenn Tunnanna įttu viš nśverandi alžingismenn žar sem žetta kom m.a. fram:

Žś sem žingmašur hefur tękifęri til aš semja frumvarp til brįšabirgšalaga til aš skapa skipan utanžingsstjórnar lżšręšislega umgjörš. Žar mį t.d. leggja til:

*skipun rįšgefandi samrįšshóps valdhafa og almennings um skipun utanžingsstjórnar,

*hver/-jir sęju um aš skipa ķ žennan hóp og hvernig,

*hvaša kröfur žeir sem yršu skipašir ķ utanžingsstjórnina verša aš uppfylla

*og sķšast en ekki sķst aš męla meš žjóšatkvęšagreišslu žar sem žjóšin hefur tękifęri til aš kjósa śr einhverjum hópi hęfilegan fjölda fulltrśa ķ utanžingsstjórnina.  (Sjį hér)

En žaš eru ekki ašeins talsmenn Tunnanna sem hafa bent į aš skipun utanžingsstjórnar gęti oršiš til žess aš leysa nśverandi stjórnmįlavanda. Einn žingmašur hefur opinberaš žį skošun fyrir žingheimi aš honum finnist krafan réttlętanleg. Žetta er bréfiš hans: 

žaš aš krefjast utanžingsstjórnar er fullkomlega réttlętanlegt aš mķnu mati. Ég bendi lķka į aš fyrir ekki svo löngu sķšan sįtu ķ rķkisstjórninni tveir utanžingsrįšherrar. Įn vafa žeir tveir sem nutu hvaš mest trausts hjį žjóšinni.

Žó aš forseti myndi skipa utanžingsstjórn žį sęti Alžingi įfram. Hinir lżšręšislega kjörnu fulltrśar žjóšarinnar, alžingismenn, sętu įfram ķ sķnum stólum. Žetta myndi lķklega gera žaš aš verkum aš Alžingi myndi styrkjast gagnvart framkvęmdavaldinu en eins og stašan er ķ dag mį halda žvķ fram aš Alžingi sé valdalaust gagnvart hinu svokallaša rįšherraręši eša flokksręši.

Ég er algerlega ósammįla žvķ sem haldiš er fram hér aš nešan [hér vķsar viškomandi žingmašur ķ svar frį Ólķnu Žorvaršardóttur sem hśn sendi lķka į allar žingmenn] ķ žaš aš veriš sé aš framselja umboš almennings ķ hendur eins manns. Bendi lķka į aš hann er lżšręšislega kjörinn af žjóšinni og hefur žaš stjórnarskrįrbundna hlutverk aš koma į starfshęfri rķkisstjórn. (leturbreytingar eru mķnar)

Ķ ašalatrišum žį er svariš viš spurningunni hér aš ofan aš ešlilega hręšist stjórnmįlastéttin skipun utanžingsstjórnar žvķ žaš myndi draga śr völdum hennar. Eignastéttin hręšist hana lķka žvķ utanžingsstjórninni yrši fališ žaš verkefni aš draga śr žvķ žeirri misskiptingu og ójafnrétti sem hśn nęrist į.

Allur žorri žjóšarinnar hefur hins vegar miklu fremur įstęšu til aš óttast nśverandi stjórnmįlaįstand sem višheldur ójafnréttinu og vinnur aš enn frekari nišurskurši į kjörum og lķfsgęšum almennings.

Myndi žingiš vinna meš utanžingsstjórn?

Eins og kemur fram ķ svari žingmannsins hér aš ofan situr žingiš įfram žó utanžingsstjórn verši skipuš. Aušvitaš er žaš ęskilegast aš žingiš myndi styšja slķka stjórn og aš öllum lķkindum myndi žaš „neyšast“ til žess ef forsetinn myndi stķga žaš skref aš binda endi į žį stjórnmįlakreppu sem nś er uppi meš skipun utanžingsstjórnar. 

Žaš hlżtur aš blasa viš aš nśverandi žingflokkar hafa engar įętlanir um aš leggja sjįlfa sig nišur. Ef žjóšin sameinast um įskorunina til forsetans um aš skipa utanžingsstjórn sem leiš til aš leysa śr žvķ ófremdarįstandi sem hér rķkir og skapa friš žį vęru žeir tilneyddir til aš sętta sig viš hana. Žingheimur veit žaš rétt eins og žjóšin aš ef viš komumst aš samkomulagi žį yrši žaš daušadómur žeirra sem žar sitja ef žeir rifu samkomulagiš.

Žess vegna yršu žeir aš vinna meš utanžingsstjórninni ķ sįtt og samlyndi enda vęri žaš besta veganestiš til aš komast aftur til valda žegar bošaš veršur til kosninga aš nżju. 

Eru ekki fleiri kostir ķ stöšunni?

Ég hef bent į žaš įšur aš žaš eru fimm möguleikar ķ nśverandi stöšu:

1. Žjóšstjórn
2. Kosningar
3. Utanžingsstjórn
4. Blóšug bylting
5. Landflótti

Eins og ég rakti hér žį er utanžingsstjórn illskįstur žessara möguleika. Meš žeirri leiš yršu settir til žess hęfir einstaklingar til aš vinna aš alvöru lausnum į skuldavanda heimilanna og ķ atvinnumįlum žjóšarinnar. Žessi leiš myndi lķka bśa stjórnlagažinginu višunandi starfsskilyrši til aš vinna aš alvöru lżšręšisumbótum fyrir ķslenskt samfélag. Ég bind lķka töluveršar vonir viš aš žessi leiš sé sś tryggasta til aš binda endi į sölu rķkis og sveitarfélaga į nįttśruaušlindunum okkar.

Ég vil skora į žig aš kynna žér vel įskorun undirskriftarlistans (sjį hér). Ef žś vilt leggja žessari undirskriftarsöfnun enn frekara liš hvet ég žig til aš prenta listann śt (sjį hér) og safna enn fleiri undirskriftum žar sem žaš er nokkuš ljóst aš žaš eru ekki allir sem fylgjast meš žvķ sem fram fer ķ netheimum. Žś getur lķka dreift slóšinni og hvatt fólk til aš kķkja. Slóšin er: http://utanthingsstjorn.is/


mbl.is Biskup fjallar um reišina ķ žjóšlķfinu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband